MB naar B omrekenen

Een megabyte is een miljoen bytes. Fabrikanten van opslag hebben altijd decimaal geteld, en daarom lijken hun getallen groter dan wat de computer laat zien.

Een byte is acht bits, en dat stond niet altijd vast: de eerste computers gebruikten er zes, zeven of negen. Acht won omdat er een teken in past en omdat het getal netjes in helften uiteenvalt.

Van megabytes naar bytes schuift de komma 6 plaatsen naar rechts, en verder verandert er niets. Geen factor om te onthouden en niets om af te ronden: de cijfers blijven in dezelfde volgorde staan, alleen hun plek verandert.

1.234 MB is 1234000000 B — dezelfde cijfers, een stuk opgeschoven. Dat is het waard om te weten, want dit is de enige omrekening die je in één oogopslag controleert: staan er in de uitkomst andere cijfers dan waarmee je begon, dan heeft niet deze omrekening ze veranderd.

Eén megabyte is een miljoen bytes, dus is de omzetting het aantal MB met een miljoen vermenigvuldigen — of, sneller, zes nullen aanplakken. 4,5 MB wordt 4.500.000 bytes. Dat is de omgekeerde richting van wat de meeste mensen doen, dus komt de vraag meestal uit een technische context: een API die de exacte bytelengte wil, een configuratiebestand dat een limiet in bytes verwacht in plaats van een leesbare eenheid.

Programmeertalen en systeemfuncties werken bijna altijd met het exacte bytegetal, ook wanneer een gebruiker of een specificatie het in megabytes uitdrukt — de omzetting is dan de stap tussen wat een mens leest en wat de code nodig heeft.

Een uploadlimiet die als "10 MB" in de documentatie staat, moet vaak als exact getal in een configuratiebestand — een webserver, een firewallregel, een validatiescript — dus wordt hij naar bytes omgezet: 10.000.000 als de decimale lezing, of 10.485.760 als het systeem in werkelijkheid mebibyte bedoelt.

Dat verschil is precies waar deze omzetting om vraagt: welke van de twee de "MB" in de documentatie eigenlijk bedoelt. Bij twijfel, kijk naar de software erachter — Apache- en Nginx-configuraties gebruiken vaak decimale megabytes, terwijl PHP's upload_max_filesize historisch de binaire lezing gebruikte.

Bij megabyteschaal is het verschil tussen de decimale en binaire lezing 4,9 procent — klein genoeg om over het hoofd te zien en groot genoeg om een limiet net te laten falen. Stel je een limiet van 5.000.000 bytes in terwijl het systeem eigenlijk 5 MiB (5.242.880 bytes) verwachtte, dan werkt de limiet ruim binnen de marge en valt het verschil niet op.

Andersom, een limiet van 5.242.880 bytes instellen terwijl het systeem decimaal leest, geeft een iets ruimere limiet dan bedoeld — meestal onschuldig, maar de moeite waard om te weten voordat je een harde grens vaststelt op basis van een aanname.

Bij een omzetting van honderden megabytes naar bytes ontstaat al snel een getal van negen of tien cijfers. 750 MB wordt 750.000.000 bytes — drie nullen voor de MB, drie voor de honderdduizend, en dan nog eens gecombineerd. Groepeer het resultaat in drieën van rechts om te checken dat er geen nul is weggevallen.

Een simpele controle: het aantal cijfers in het bytegetal moet gelijk zijn aan het aantal cijfers in het megabytegetal plus zes (bij een megabytegetal zonder decimalen). 750 heeft drie cijfers, dus hoort het bytegetal er negen te hebben — 750.000.000 klopt.

Voor een mens die een bestandsgrootte leest is het bytegetal zelden nuttig — niemand wil "4.500.000 bytes" lezen als "4,5 MB" ook beschikbaar is. Deze omzetting is bedoeld voor het moment waarop het getal een systeem in gaat en niet voor het moment waarop het aan een lezer getoond wordt.

Bouw je een interface die een bestandsgrootte toont, gebruik dan de leesbare eenheid en bewaar het exacte bytegetal alleen intern, voor de vergelijkingen en limieten die het systeem daadwerkelijk moet uitvoeren.

Een megabytegetal met decimalen, zoals 2,75 MB, wordt bij vermenigvuldigen met een miljoen 2.750.000 bytes — geen afronding nodig zolang het megabytegetal zelf al de gewenste precisie had. Werk je met meer decimalen, zoals 2,753 MB, dan geeft dat 2.753.000 bytes, exact.

Waar het misgaat is wanneer het megabytegetal zelf al afgerond was voordat je het omzet — 2,75 MB kan in werkelijkheid ergens tussen 2,745 en 2,755 MB liggen, dus is het resulterende bytegetal ook maar zo precies als de invoer, ongeacht hoeveel nullen je erbij zet.