Metagegevens uit een bestand verwijderen

Sleep er in wat je maar wilt: een foto, een PDF, een Word-document, een video, een nummer. Het formaat wordt aan de bytes herkend, en het eerste wat je ziet is wat dat bestand over jou meedraagt — nog voordat je besluit of het weg moet.

Tot 100 bestanden tegelijk. Verschillende formaten door elkaar is prima.

Remove metadata by file type

Waarom juist dit op je eigen machine moet draaien

Een bestand uploaden om te achterhalen of het je adres verraadt, geeft dat adres weg op het moment dat je het doet. Dat is geen subtiele tegenstrijdigheid: dat is de hele handeling omgekeerd, en het is de reden dat er hier niets verstuurd wordt.

Over de «bestandseigenschappen»

Windows en macOS tonen een deel van deze gegevens onder «Eigenschappen» of «Info», en laten je ze daar soms wissen. Wat die vensters niet tonen zijn de velden die ze niet kennen: het XMP-blok van een PDF, de tweede groep tags aan het eind van een MP3, de eigen secties van de fabrikant in een camerabestand. Juist die blijven staan.

Wat metagegevens verwijderen niet is

Het is geen lakken. Tekst die onder een zwart vlak in een PDF verstopt zit blijft tekst. De bijgehouden wijzigingen in een Word blijven staan. De opmerkingen in een rekenblad blijven staan. Niets daarvan is een metagegeven, niets daarvan wordt hier weggehaald, en een hulpmiddel dat je het tegendeel liet geloven zou gevaarlijk zijn juist op het moment dat je er het meest op vertrouwt.

En het maakt een bestand niet anoniem. Metagegevens verwijderen haalt weg wat een bestand over zichzelf vastlegt; het raakt niet aan wat erin staat. Een foto van jouw straat blijft een foto van jouw straat, en een schermafbeelding met een naam in beeld draagt die naam nog steeds.

Er wordt niets hergecodeerd

Een opgeschoonde foto is pixel voor pixel identiek aan het origineel. De blokken met metagegevens worden uit het bestand geknipt en de beeldgegevens worden byte voor byte gekopieerd, dus er is geen kwaliteitsverlies en er valt niets in te stellen.

Dat is de reden dat dit een apart hulpmiddel is en geen vinkje bij de verkleiner. De twee taken zijn elkaars tegendeel: verkleinen verandert de afbeelding met opzet zodat hij minder ruimte inneemt, en dit verandert niets behalve wat het bestand over zichzelf vertelt.

Wat er werkelijk in zit

Een telefoonfoto draagt meestal de coördinaten mee van waar hij gemaakt is, nauwkeurig genoeg om een voordeur aan te wijzen, en daarnaast het model van het apparaat, de exacte datum en vaak het serienummer van de body.

Documenten dragen iets anders mee. Word, Excel en PowerPoint leggen de auteur vast, wie als laatste opsloeg, het bedrijf, de totale bewerkingstijd en soms het sjabloon waaruit ze voortkwamen. Audio en video slepen het programma mee dat ze heeft gemaakt en, bij een telefoon, ook de plaats.

Vragen over metagegevens verwijderen

Wat zit er precies in mijn bestand?

Sleep het erin en je ziet het, nog voordat er iets weggehaald wordt. Bij foto’s is het meestal het cameramodel, de belichtingswaarden, het tijdstip van de opname en vaak de coördinaten. Bij documenten de auteur, het bedrijf, het sjabloon en de opgetelde bewerkingstijd. Bij audio en video het programma dat ze heeft gemaakt en vaak ook een datum.

Wordt het bestand er slechter van?

Nee. De beeld-, geluids- en videogegevens worden ongewijzigd gekopieerd; alleen de velden eromheen gaan weg. Het resultaat is bit voor bit hetzelfde materiaal.

Is de bestandseigenschappen wissen in Windows niet genoeg?

Voor een deel wel. Wat dat venster niet toont zijn de velden die het niet kent: het XMP-blok van een PDF, de tweede groep tags aan het eind van een MP3, de eigen secties van de fabrikant in een camerabestand. Die blijven staan.

Word ik hier anoniem van?

Nee, en dat verschil telt. Wat er in de afbeelding te zien is — een straatnaambord, een kenteken, een gezicht — blijft te zien. En de dienst waar je het bestand naartoe uploadt weet sowieso vanaf welke verbinding het binnenkwam. Wat weggehaald wordt is wat het bestand over zichzelf vertelt.

Wordt mijn bestand geüpload?

Nee, en juist hier zou dat onzinnig zijn. Een bestand uploaden om te verbergen waar het gemaakt is, geeft die plaats weg op het moment dat je het doet.