t naar kg omrekenen

Een ton is 1.000 kilogram, en niet de Amerikaanse *short ton* (907 kg) of de Britse *long ton* (1.016 kg). Waar het verschil telt schrijf je «metrische ton».

De kilogram was de laatste eenheid die door een voorwerp werd vastgelegd: een cilinder in een kluis bij Parijs die langzaam massa verloor. Sinds 2019 hangt hij aan de constante van Planck en dus aan niets wat kan verouderen.

Van ton naar kilogram schuift de komma 3 plaatsen naar rechts, en verder verandert er niets. Geen factor om te onthouden en niets om af te ronden: de cijfers blijven in dezelfde volgorde staan, alleen hun plek verandert.

1.234 t is 1234000 kg — dezelfde cijfers, een stuk opgeschoven. Dat is het waard om te weten, want dit is de enige omrekening die je in één oogopslag controleert: staan er in de uitkomst andere cijfers dan waarmee je begon, dan heeft niet deze omrekening ze veranderd.

Deze pagina rekent met de metrische ton, en die is hier 1000 kg. De Amerikaanse short ton is 907,18474 kg, 9,3 % minder; de Britse long ton 1016,04691 kg, 1,6 % meer.

Waar het cijfer vandaan komt bepaalt bijna altijd welke van de drie bedoeld is: vracht, scheepvaart en emissiecijfers rekenen vrijwel overal metrisch, de short ton hoort bij de Amerikaanse industrie en de long ton leeft voort in oudere Britse bronnen. Waar het ondubbelzinnig moet zijn schrijf je „metrische ton" — de enige van de drie namen die niet voor een van de andere door kan gaan.

De tonne staat niet op de lijst van SI-eenheden. Hij zit op de korte lijst niet-SI-eenheden toegestaan voor gebruik met SI, samen met de liter, het uur en de boogminuut — eenheden te diep ingebed in gewoon werk om weg te wetgeven. Zijn SI-equivalent bestaat en is de megagram, symbool Mg, die in sommige normdocumenten verschijnt en verder vrijwel nergens.

De reden dat de megagram verloor, is het prefix van de kilogram. Duizend kilogram zou een megagram moeten zijn, maar een lezer die Mg ziet, moet uitzoeken of het prefix op het gram of de kilogram slaat, en zit een factor duizend fout als hij verkeerd gokt. De tonne omzeilt de vraag door een apart woord te zijn, wat precies is wat hem bruikbaar maakt en precies waarom hij geen SI is.

Hijsuitrusting draagt een veilige werklast in kilogram. Palletstellingen worden per balkenpaar in kilogram beoordeeld. Personen- en goederenliften geven een capaciteit in kilogram en een aantal personen op. Vloerbelastingen worden in kilonewton per vierkante meter opgegeven, wat een kilogramcijfer is zodra de zwaartekracht erbij komt. Geen ervan staat in tonnes.

Ondertussen wordt wat er gehesen wordt in tonnes beschreven, want zo worden machines, voertuigen en bulkmaterialen verkocht. De omzetting is dus de verbinding tussen twee documenten die nooit voor elkaar geschreven zijn, en de veilige gewoonte is de last om te zetten naar de eenheden van de beoordeling in plaats van de beoordeling naar die van de last — de beoordeling is het cijfer met een wettelijk gevolg eraan, en dat zou niet degene moeten zijn die afgerond wordt.

Een gewicht in tonnes zegt zelden wat het omvat. Een container van 24 t kan het laadgewicht zijn, het laadgewicht plus de container, of de container alleen; een machine op 3,5 t vermeld sluit de aanbouwdelen, de brandstof en de ballast al dan niet in. De drie woorden die het oplossen zijn bruto, netto en tarra, en een cijfer zonder een ervan is nog niet bruikbaar tegen een limiet.

Zet om en label in dezelfde stap. "3.500 kg bruto, inclusief 180 kg brandstof" schrijven maakt het cijfer controleerbaar voor iemand die er niet bij was; "3.500 kg" schrijven maakt er een getal van dat tegen welke limiet dan ook in de buurt vergeleken zal worden. Zegt het brondocument het niet, dan is het verschil tussen de aflezingen meestal terug te vinden op een weegbon, en het is de moeite waard dat te doen voor de last gepland wordt.

Een honderdste van een tonne is tien kilogram en een duizendste is een kilogram. Dat maakt een cijfer als 7,5 t een uitspraak nauwkeurig tot op zo’n honderd kilogram tenzij anders vermeld — prima voor een voertuig en nutteloos voor een partij materiaal waar het verschil tussen 7.450 en 7.550 kg een geweigerde levering is.

De vuistregel is dat een tonnecijfer evenveel kilogram onzekerheid draagt als het laatste cijfer suggereert, en dat is vaak veel groter dan die van het instrument. Een weegbrug leest tot op 20 kg; de uitvoer citeren als 24,5 t gooit resolutie weg die al betaald was. Gaat het getal een totaal in, bewaar dan de kilogrammen en zet het totaal eenmaal om.

Prijzen, opbrengsten en emissiefactoren worden bijna allemaal per tonne geschreven: zoveel euro per tonne staal, zoveel tonnes per hectare voor een gewas, zoveel kilogram CO2 per tonne materiaal. De hoeveelheid op de factuur is een tonnecijfer en de hoeveelheid op de laaddok is een kilogramcijfer, en de twee moeten verzoend worden op het punt waar het materiaal daadwerkelijk gewogen wordt.

Die verzoening is waar de omzetting zich terugverdient. Een vochttoeslag van 0,5% op een levering van 22 t is 110 kg, wat een getal is dat een chauffeur en een ontvangende medewerker beiden op een weegschaal kunnen controleren, terwijl 0,11 t een getal is dat niemand weegt. Omzetten naar kilogram is hier geen formaliteit; het zet de betwiste hoeveelheid in de eenheid waarin het geschil beslecht wordt.

Sinds 2016 mag een verpakte zeecontainer niet aan boord van een schip geladen worden zonder een geverifieerd brutogewicht opgegeven door de verlader, en die opgave is in kilogram. De container zelf wordt in elk commercieel gesprek erover in tonnes beschreven, dus zit de omzetting rechtstreeks op een document met een wettelijk gevolg en een schip dat wacht.

De regel bestaat omdat geschatte gewichten schepen deden kapseizen en stapels deden instorten. Wat het in de praktijk betekent, is dat het cijfer uit een weging moet komen in plaats van een berekening — ofwel de verpakte container op een weegbrug, ofwel elk item plus het tarragewicht van de doos, opgeteld. Een tonnecijfer omgezet naar kilogram is een geldige manier om het antwoord uit te drukken en nooit een geldige manier om het te verkrijgen.

Wegweegbruggen lezen doorgaans in stappen van 20 kg, wat 0,02 t is. Dat zet een vloer onder de precisie van elk tonnecijfer dat eruit kwam: 24,5 t is een echte meting en 24,517 t niet, en de extra cijfers verschijnen alleen omdat iemand vanuit een andere eenheid omzette en alles afdrukte wat de rekenkunde opleverde.

De stap van het instrument kennen vertelt je ook wanneer een discrepantie het waard is om na te gaan. Twee wegingen van dezelfde lading 40 kg uit elkaar zitten binnen twee stappen en zijn waarschijnlijk dezelfde lading; twee wegingen 400 kg uit elkaar zijn dat niet, en het verschil is brandstof, een natte dekzeil, of een lading die ertussenin veranderde. Omzetten naar kilogram is wat die vergelijking leesbaar maakt — in tonnes ogen beide verschillen als afronding.

Massa en ruimte zijn aparte beperkingen, en een tonnecijfer zegt niets over de tweede. Droog zand is rond de 1,6 t per kubieke meter, dus is een tonne ervan zo’n 0,6 m³ en past het in een hoek van een kleine aanhanger. Gebaalde stro heeft een fractie van die dichtheid, en een tonne ervan vult een vrachtwagen terwijl het meeste laadvermogen ongebruikt blijft.

Daarom wordt vervoer tegen twee limieten tegelijk gepland: het brutogewicht van het voertuig in tonnes en zijn bruikbare volume in kubieke meters. Omzetten naar kilogram helpt bij de eerste en doet niet ter zake voor de tweede, en een lading die legaal is op de een en onmogelijk op de andere is een gewone en dure ontdekking. Is een materiaal onbekend, dan is zijn bulkdichtheid een nuttiger getal dan zijn gewicht.