GiB naar kB omrekenen

Een gibibyte is 1.073.741.824 bytes, ongeveer 7 % meer dan een gigabyte. Windows meet in gibibytes maar noemt ze «GB», en daarin zit het hele raadsel van de verdwenen ruimte.

Een kilobyte is 1.000 bytes als een normalisatie-instituut hem definieert en 1.024 als een besturingssysteem dat doet. Deze pagina rekent met 1.000; de eenheid van 1.024 heet kibibyte.

De factor is 1073741,824, en die draagt vrijwel niemand met zich mee. Afgerond op 1070000 zit hij er 0,35 % naast — bij kleine getallen onzichtbaar, en rond 1.000 GiB een hele eenheid.

Dat is het getal dat je vóór het afronden wilt weten: niet de fout zelf, maar vanaf waar hij ophoudt verwaarloosbaar te zijn. Daaronder is de korte factor de verstandige; daarboven gebruik je het veld hierboven, dat pas afrondt op het moment van afdrukken.

Eén GiB is 1.024 van de eenheid eronder; één GB is 1.000. Op deze pagina is dat het verschil tussen 1073741,824 kB en 1000000 kB — 7,4 % — en het gat groeit bij elke stap omhoog: op een foto een verwaarloosbare afronding, op een harde schijf een zichtbaar stuk.

Hierin zit het raadsel van de verdwenen opslag volledig. Een schijf die als terabyte verkocht wordt bevat in decimale eenheden precies wat erop staat; Windows telt hem daarna in binaire eenheden maar houdt de decimale naam aan, en daar krimpt het getal zonder dat er iets weg is. macOS telt deze eenheden sinds 10.6 decimaal, en daarom kan dezelfde schijf op twee computers twee maten lijken.

Dit paar is anders dan de meeste omzettingen op deze site, want het steekt niet alleen een schaal over maar ook een telsysteem: de gibibyte telt in machten van 1.024 en de kilobyte hier in machten van 1.000. Eén GiB is 1.073.741.824 bytes, en die byteswaarde delen door 1.000 geeft 1.073.741,824 kB.

Dat is geen ronde vermenigvuldigingsfactor zoals bij GB naar kB, waar het precies een miljoen is. Hier moet je eerst naar bytes en dan naar kB, of onthouden dat de factor 1.073.741,824 is — een getal dat niemand uit het hoofd rekent.

GiB is de eenheid die programma's als het Windows-bestandssysteemvenster tonen, ook al staat er GB op het scherm. Het geheugen van een computer wordt van oudsher in machten van twee geadresseerd, dus telt RAM en veel systeemsoftware van nature in gibibytes ook al draagt het label de naam gigabyte.

Kilobyte in dit paar is de decimale, wat betekent dat je van een technisch getal (RAM-grootte, een geheugentoewijzing) naar een handelsgetal (bestandsgrootte, netwerkbudget) beweegt, en die overgang is precies waarom de conversiefactor geen rond getal is.

Zou de kilobyte hier ook binair zijn (KiB, 1.024 bytes), dan zou de omzetting een schoon rond getal zijn: 1 GiB is exact 1.048.576 KiB. Omdat de kilobyte in dit paar decimaal is, zit dat verschil van 2,4 procent tussen KiB en kB verstopt in de conversiefactor, wat hem er onhandig laten uitzien maakt.

Voor de meeste praktische doeleinden — een geheugentoewijzing vergelijken met een bestandsbudget — is het verschil klein genoeg om te negeren op kleine getallen, maar het is de moeite waard te weten dat het er is als de twee getallen niet precies willen kloppen.

De praktische situatie is meestal een geheugen- of buffergrootte in GiB die je wilt vergelijken met een netwerk- of opslagbudget in kB — bijvoorbeeld een cachegrootte van 2 GiB die je wilt uitdrukken in dezelfde eenheden als een reeks kleine cachebestanden.

Software die geheugen beheert (besturingssystemen, virtuele machines, containers) rapporteert bijna altijd in binaire eenheden, terwijl netwerktools en factureringssystemen bijna altijd decimaal rapporteren — dit paar is de brug tussen die twee werelden.

Vermenigvuldig met 1.074 miljoen in plaats van 1.073.741.824 gedeeld door duizend, en je zit binnen 0,02 procent van het echte antwoord — ruim genoeg voor bijna elk praktisch doel. 3 GiB wordt dan ongeveer 3.222.000 kB in plaats van de exacte 3.221.225,472.

Voor een factuur- of quotumgetal waar de laatste byte telt, gebruik de exacte factor of laat een rekenmachine het werk doen; voor een vuistregel bij het schatten van een budget is de afgeronde factor ruim voldoende.

Blijf je binnen het binaire systeem, dan is de omzetting van GiB naar KiB een schoon rond getal: vermenigvuldig met 1.048.576. Dat is vaak het getal dat je eigenlijk zoekt als de bestemming ook in binaire eenheden rapporteert, en het is de moeite waard te checken welke kilobyte de andere kant van je vergelijking daadwerkelijk gebruikt voordat je verder rekent.

Twijfel je of een systeem KiB of kB bedoelt met "kB" op het scherm, kijk dan naar de context: geheugen- en systeemsoftware bedoelt vrijwel altijd de binaire versie, terwijl netwerk- en verkoopcijfers vrijwel altijd de decimale bedoelen.