kB naar GiB omrekenen

Een kilobyte is 1.000 bytes als een normalisatie-instituut hem definieert en 1.024 als een besturingssysteem dat doet. Deze pagina rekent met 1.000; de eenheid van 1.024 heet kibibyte.

Een gibibyte is 1.073.741.824 bytes, ongeveer 7 % meer dan een gigabyte. Windows meet in gibibytes maar noemt ze «GB», en daarin zit het hele raadsel van de verdwenen ruimte.

De factor is 0,000001, en die draagt vrijwel niemand met zich mee. Afgerond op 0,000001 zit hij er 0,14 % naast — bij kleine getallen onzichtbaar, en rond 1.000 kB een hele eenheid.

Dat is het getal dat je vóór het afronden wilt weten: niet de fout zelf, maar vanaf waar hij ophoudt verwaarloosbaar te zijn. Daaronder is de korte factor de verstandige; daarboven gebruik je het veld hierboven, dat pas afrondt op het moment van afdrukken.

Eén GiB is 1.024 van de eenheid eronder; één GB is 1.000. Op deze pagina is dat het verschil tussen 1073741,824 kB en 1000000 kB — 7,4 % — en het gat groeit bij elke stap omhoog: op een foto een verwaarloosbare afronding, op een harde schijf een zichtbaar stuk.

Hierin zit het raadsel van de verdwenen opslag volledig. Een schijf die als terabyte verkocht wordt bevat in decimale eenheden precies wat erop staat; Windows telt hem daarna in binaire eenheden maar houdt de decimale naam aan, en daar krimpt het getal zonder dat er iets weg is. macOS telt deze eenheden sinds 10.6 decimaal, en daarom kan dezelfde schijf op twee computers twee maten lijken.

Kilobyte hier is decimaal — 1.000 bytes — en gibibyte is binair — 1.073.741.824 bytes. Om van de één naar de ander te gaan, deel je het aantal kB eerst door duizend om bij bytes uit te komen, en dan door 1.073.741.824 om bij GiB uit te komen. 5.000.000 kB wordt zo 5.000.000.000 bytes, ofwel 4,657 GiB.

Dit is de omgekeerde beweging van de gewone situatie: meestal ga je van een technisch systeemgetal naar een handelsgetal, maar hier begin je bij iets dat op een bestandsbudget of netwerkmeting lijkt en eindig je bij iets dat een besturingssysteem of geheugenbeheerder verwacht.

De praktische situatie is een bestandsgrootte of een dataoverdracht gemeten in kilobytes die je wilt vergelijken met een geheugentoewijzing of schijfpartitie die een systeem in GiB rapporteert — bijvoorbeeld: past een verzameling logbestanden van 800.000 kB in een partitie van 1 GiB?

Het antwoord op dat voorbeeld: 800.000 kB is ongeveer 0,745 GiB, dus past het ruim, met marge over voor groei. Zonder de omzetting zou je 800.000 kB al snel als "bijna 1 GB" lezen en de marge verkeerd inschatten, want 800.000 kB is eigenlijk maar 0,8 GB decimaal en 0,745 GiB binair.

Bij deze omvang (rond de gigabyte) is het verschil tussen het decimale en het binaire systeem 7,4 procent. Dat is groot genoeg om een bestand dat "net past" volgens de ene telling en "net niet past" volgens de andere te maken, en het is de reden dat een partitie of geheugenlimiet die krap bemeten is altijd de conservatieve kant op moet.

Reken je met de hand en wil je op safe zitten, deel dan door 1,15 miljoen in plaats van een miljoen om van kB naar GiB te schatten — dat geeft een licht te laag GiB-getal en dus een veilige marge in plaats van een optimistische.

Deel het aantal kB door ongeveer 1.048.576 voor een redelijk nauwkeurige schatting: dat is precies hoeveel kB in één GiB gaan als je binair blijft tellen, en het is dicht genoeg bij het echte antwoord voor de meeste doeleinden. 2.000.000 kB gedeeld door 1.048.576 geeft ongeveer 1,907 GiB.

Voor een exacte waarde — bijvoorbeeld bij het configureren van een geheugenlimiet in een systeem dat geen decimalen accepteert — reken via bytes zoals in de eerste sectie beschreven, in plaats van de afgeronde vuistregel te gebruiken.

Containerconfiguraties en cloud-instanties vragen vaak om een geheugenlimiet in GiB terwijl de applicatie zelf zijn geheugengebruik in kB rapporteert — een Node.js-proces dat 350.000 kB gebruikt, past ruim binnen een limiet van 1 GiB (0,326 GiB nodig), maar het is de omzetting die dat zichtbaar maakt in plaats van de indruk te wekken dat het krap zit.

Bij een download- of overdrachtsbudget in kB dat je tegen een opslagquotum in GiB moet afzetten — bijvoorbeeld een e-mailbijlage-limiet vergelijken met een mailboxquotum — geldt dezelfde logica.

Is de bestemming van je vergelijking zelf decimaal geprijsd — een cloudopslagplan, een dataplafond — dan is kB naar GB (delen door een miljoen) de eenvoudigere en eerlijkere omzetting, zonder de binaire stap. Kies GiB alleen wanneer de bestemming daadwerkelijk in machten van 1.024 telt, wat bij geheugen en veel systeemsoftware het geval is.

Twijfel je welk van de twee een scherm bedoelt met "GB", ga er dan van uit dat besturingssysteem- en geheugensoftware de binaire gibibyte bedoelt en dat verkoop- en factureringsgetallen de decimale gigabyte bedoelen, en check het verschil van 7,4 procent voordat je een harde grens instelt.