m/s naar km/h omrekenen

De meter per seconde is de SI-eenheid en de maat van de natuurkunde. Daarom duikt hij op bij windmetingen en in vrijwel niets waar een automobilist naar kijkt.

De kilometer per uur is de eenheid van de maximumsnelheid in vrijwel de hele wereld. Gedeeld door 3,6 levert hij meters per seconde op, want een uur heeft 3.600 seconden en een kilometer 1.000 meter.

Een snelheid is een afstand gedeeld door een tijd. Van meter per seconde naar kilometer per uur worden dus allebei omgerekend, en die twee correcties werken tegen elkaar in. Daarom staat er 3,6 en niet het getal dat je uit de afstand alleen zou gokken.

Het verklaart ook waarom de uitkomst de eerste keer verkeerd voelt. Een grotere afstandseenheid zou het getal kleiner moeten maken en een grotere tijdseenheid groter; wat je ziet is alleen wat er overblijft nadat die twee tegen elkaar zijn weggevallen.

Eén meter per seconde is 3,6 kilometer per uur, een rond getal dat volgt uit twee simpele omzettingen tegelijk: duizend meter is een kilometer, en 3.600 seconden is een uur — duizend gedeeld door 3.600 vermenigvuldigd met 3.600 vereenvoudigt tot de factor 3,6. 10 m/s wordt zo 36 km/u.

Dit is de omzetting die achter de schermen gebeurt telkens wanneer een natuurkundige berekening (die in m/s werkt) een resultaat oplevert dat je als alledaagse snelheid wilt lezen — een auto, een fietser, de wind.

Het KNMI meet en rapporteert windsnelheid technisch in meters per seconde, maar in weerberichten voor het algemene publiek wordt vaak omgerekend naar kilometer per uur of naar de schaal van Beaufort, omdat mensen beter een gevoel hebben bij "60 km/u wind" dan bij "16,7 m/s wind" ook al zijn het dezelfde snelheid.

Windkracht 7 op de schaal van Beaufort, ongeveer 15,5 m/s, wordt in een publieksvriendelijk weerbericht vaak vertaald naar "ongeveer 56 km/u" — een omzetting die de technische meteorologische eenheid overbrugt naar het getal dat de meeste Nederlanders associëren met een harde wind terwijl ze autorijden.

Natuurkundeformules voor snelheid, kracht en energie werken standaard in SI-eenheden, dus in meter per seconde — het antwoord van zo'n berekening moet vaak naar kilometer per uur omgezet worden voordat het als een herkenbare snelheid gepresenteerd kan worden, bijvoorbeeld de eindsnelheid van een vallend voorwerp of de snelheid van een auto in een botsproef.

Technische specificaties van machines en voertuigen die intern in SI-eenheden zijn opgesteld, worden voor de consument bijna altijd naar km/u vertaald — een fabrikant die de maximale snelheid van een elektrische fiets berekent als 6,9 m/s, communiceert dat naar de klant als "25 km/u".

Bij het berekenen van de valsnelheid van een voorwerp — bijvoorbeeld voor een natuurkundeles over vrije val — komt de uitkomst in meters per seconde, en die wordt vaak omgezet naar kilometer per uur om de snelheid invoelbaarder te maken. Een voorwerp dat na twee seconden vrije val ongeveer 19,6 m/s bereikt, valt dan met bijna 70,6 km/u — een snelheid die meteen te vergelijken is met een auto op de snelweg.

Deze omzetting maakt natuurkundige uitkomsten dus tastbaarder voor wie gewend is aan snelheden in km/u uit het dagelijks leven (fietsen, autorijden) in plaats van aan de abstractere meter-per-seconde-eenheid van een formule.

Vermenigvuldig het aantal m/s met 3,6 — bij een rond getal als 10 m/s gaat dat makkelijk uit het hoofd (36 km/u). Voor lastigere getallen: vermenigvuldig eerst met 3 en tel er dan 0,6 keer het oorspronkelijke getal bij op, wat voor de meeste mentale rekenaars beter werkt dan direct met 3,6 vermenigvuldigen.

Bij 12 m/s: 12 keer 3 is 36, plus 12 keer 0,6 is 7,2, samen 43,2 km/u — hetzelfde antwoord als directe vermenigvuldiging, maar opgebouwd uit twee stappen die makkelijker uit het hoofd te doen zijn.

Van kilometer per uur naar meter per seconde deel je door 3,6: 36 km/u wordt weer 10 m/s. Deze richting komt vaker voor in natuurkundeopgaven, waar een alledaagse snelheid (uit een tekstopgave, bijvoorbeeld "een auto rijdt 90 km/u") eerst naar de SI-eenheid omgezet moet worden voordat je verder kunt rekenen met een formule voor kracht, energie of afstand.

Beide richtingen zijn exact zonder afronding, want 3,6 is een precieze, afgeleide waarde uit twee andere exacte metrische omzettingen (duizend meter per kilometer, 3.600 seconden per uur) — er is geen onzekerheid in deze factor, in tegenstelling tot bijvoorbeeld de omzetting naar knopen.