Cookies voor statistiek en advertenties
We gebruiken cookies voor statistiek en voor advertenties, allebei naar Google. Weigeren verandert niets aan wat je te zien krijgt.Lees de privacypagina
XZ
Wat is een XZ-bestand?
De sterkste van de gangbare compressors op Unix. De standaard om broncode en pakketten te downloaden.
Wat XZ is
XZ is een stroomformaat dat van voor naar achter wordt geschreven en gelezen. Het wordt gebruikt voor archivering.
De extensie is .xz en de volledige naam XZ Archive. Allebei zeggen ze minder dan wat het bestand kan bevatten, en daar gaat de rest van deze pagina over.
Waar XZ vandaan komt
Het gaat terug tot 2009.
De leeftijd is om een praktische reden interessant: hoe ouder een formaat, hoe meer programma’s de tijd hebben gehad om het te leren.
De specificatie is openbaar
Iedereen mag hem uitvoeren zonder te vragen en zonder licentie te betalen. Daarom duikt het formaat in zo veel programma’s op, en daarom gaan bestanden van twintig jaar geleden nog steeds open.
Er wordt niets weggegooid
XZ bewaart zijn inhoud precies. Opnieuw opslaan verandert niets, dus je kunt het zo vaak openen, bewerken en wegschrijven als je wilt zonder dat er schade opstapelt — en dat is wat er een werkformaat van maakt in plaats van een afleverformaat.
Het bevat precies één bestand
XZ comprimeert één enkele stroom en kent geen bestandsnamen of mappen. Daarom zie je het zo vaak naast TAR staan, dat de ontbrekende structuur aanlevert.
Waar zijn compressieverhouding vandaan komt
Het werkt met een venster van 64 MB: zoveel al geziene gegevens kan het teruglezen wanneer het een herhaling tegenkomt.
Dat ene getal verklaart het grootste deel van het verschil tussen het ene archiefformaat en het andere. Een groter venster vindt meer herhaling en heeft daar meer tijd en meer geheugen voor nodig — dat is de hele ruil.
Wat het doet om zichzelf te beschermen
XZ brengt een controlegetal, zodat een beschadigd bestand opvalt in plaats van stilzwijgend verkeerd gelezen te worden mee.
Repareren doet een controlegetal niets. Het vertelt je dat het bestand stuk is — dat is het verschil tussen het nu ontdekken en het horen van degene aan wie je het gestuurd hebt.
Wat XZ opent
xz, 7-Zip en Keka lezen het, en de meeste programma’s van dezelfde soort ook.
Als een bestand niet opengaat ligt het zelden aan het formaat — vaker is het programma ouder dan het formaat. Converteren naar iets ouders is de betrouwbare weg eromheen, en daarvoor is de rest van deze site bedoeld.
Het in de browser openen
Geen enkele browser leest het.
Dat is veruit de meest voorkomende reden om het te converteren: niet dat het formaat slecht is, maar dat de plek waar je het bestand wilt tonen het niet kan lezen.
Het is een afleverformaat
XZ is bedoeld om door te geven, niet om in te werken. Er een bewerken kan en is zelden prettig; de verstandige weg loopt via de bron en een nieuwe export.
Wat er misgaat
De terugkerende klachten: het houdt één stroom vast en kan geen map beschrijven.
Niets daarvan is een reden om het formaat te mijden. Het zijn de dingen die je beter kent voordat een ervan je verrast, en dat is een andere en een nuttigere bewering.
De gegevens, op één plek
| Extensie | .xz |
|---|---|
| Mediatype | application/x-xz |
| Voor het eerst gepubliceerd | 2009 |