MB naar TB omrekenen

Een megabyte is een miljoen bytes. Fabrikanten van opslag hebben altijd decimaal geteld, en daarom lijken hun getallen groter dan wat de computer laat zien.

Een terabyte is duizend miljard bytes, oftewel 10¹². Een schijf die als 1 TB verkocht wordt heeft precies dat: de ruimte die lijkt te ontbreken is onenigheid over eenheden en geen tekort.

Van megabytes naar terabytes schuift de komma 6 plaatsen naar links, en verder verandert er niets. Geen factor om te onthouden en niets om af te ronden: de cijfers blijven in dezelfde volgorde staan, alleen hun plek verandert.

1.234 MB is 0,001234 TB — dezelfde cijfers, een stuk opgeschoven. Dat is het waard om te weten, want dit is de enige omrekening die je in één oogopslag controleert: staan er in de uitkomst andere cijfers dan waarmee je begon, dan heeft niet deze omrekening ze veranderd.

De omzetting is zes plaatsen van de komma, wat de twee eenheden ver genoeg uit elkaar zet dat ze bij verschillende activiteiten horen. Megabyte is wat afzonderlijke bestanden zijn, één voor één. Terabyte is waarin opslag verkocht wordt.

Die afstand is ook waarom de omkering nuttiger is dan de deling. Een terabyte bevat tweehonderdduizend bestanden van vijf megabyte, of veertigduizend van vijfentwintig, of tweehonderdvijftig van vier gigabyte.

Echte bibliotheken zijn scheef, en het totaal wordt bijna altijd gedomineerd door één categorie. Video overweldigt foto’s, raw-bestanden overweldigen geëxporteerde, en verliesvrije audio overweldigt gecomprimeerde.

Wat het totaal weglaat is het tweede om te controleren. Fotobibliotheken bewaren gegenereerde previews die een flink deel kunnen toevoegen; videoprojecten bewaren rendercaches die geen deel van de beelden zijn maar wel schijfruimte innemen.

Twee aparte verminderingen zitten tussen het getal op de doos en de ruimte beschikbaar voor bestanden. De eerste is helemaal geen vermindering: een schijf verkocht als 1 TB bevat een biljoen bytes, en een besturingssysteem dat driemaal door 1.024 deelt meldt 931 en schrijft GB ernaast.

De tweede is echt. Een bestandssysteem besteedt capaciteit aan eigen structuren, en sommige reserveren ruimte voor reparatie. Het bedrag is klein op een grote moderne schijf, over het algemeen ruim onder één procent.

Het megabytetotaal is exact voor het moment waarop het gemeten werd, en dat moment is al voorbij. Een bibliotheek die groeit verandert tussen tellen en kopen; een fotocatalogus-heropbouw vindt bestanden die de vorige telling miste.

Eén decimaal is de verstandige vorm, en het getal dat het oplevert moet als ondergrens behandeld worden in plaats van als antwoord. De beslissing waar het cijfer in gaat is een keuze tussen schijfgroottes die in een klein aantal stappen komen.

Neem het terabytecijfer, tel op wat de bibliotheek naar verwachting groeit over de levensduur van de schijf, en laat dan marge over. Bestandssystemen worden trager en gefragmenteerder naarmate ze vol raken.

Een back-upschijf heeft nog meer nodig, om een andere reden. Geversioneerde back-ups bewaren eerdere staten van bestanden, dus de benodigde ruimte is het huidige totaal plus wat veranderd is over de bewaarperiode.

Het huidige totaal is de invoer die het makkelijkst te meten is en het minst belangrijk voor de beslissing. Wat telt is het tempo: een camera die veertig gigabyte op een goed weekend produceert vult een terabyte in een paar dozijn uitstapjes.

Het is de moeite waard dat tempo te meten in plaats van te gokken. Het verschil tussen twee totalen een paar maanden uit elkaar, gedeeld door de maanden, is meestal een betrouwbaardere voorspeller dan elke intuïtie.