TB naar MB omrekenen

Een terabyte is duizend miljard bytes, oftewel 10¹². Een schijf die als 1 TB verkocht wordt heeft precies dat: de ruimte die lijkt te ontbreken is onenigheid over eenheden en geen tekort.

Een megabyte is een miljoen bytes. Fabrikanten van opslag hebben altijd decimaal geteld, en daarom lijken hun getallen groter dan wat de computer laat zien.

Van terabytes naar megabytes schuift de komma 6 plaatsen naar rechts, en verder verandert er niets. Geen factor om te onthouden en niets om af te ronden: de cijfers blijven in dezelfde volgorde staan, alleen hun plek verandert.

1.234 TB is 1234000000 MB — dezelfde cijfers, een stuk opgeschoven. Dat is het waard om te weten, want dit is de enige omrekening die je in één oogopslag controleert: staan er in de uitkomst andere cijfers dan waarmee je begon, dan heeft niet deze omrekening ze veranderd.

Een terabyte is geen hoeveelheid waar iemand intuïtie voor heeft, en dat verandert niet door hem als 1.000.000 MB te schrijven. Wat hem leesbaar maakt, is delen door de grootte van wat hem gaat vullen: veertigduizend raw-beelden op 25 MB, vierduizend scans op 250 MB, tweeëntwintig uur beeldmateriaal op een gekozen bitrate. De omzetting is een stap op weg naar een aantal, en het aantal is het antwoord.

Dat is ook waarom het cijfer per bestand het meten waard is in plaats van opzoeken. Raw-bestandsgroottes variëren met de sensor, de compressie-instelling en, voor de meeste camera’s, met de inhoud van het beeld zelf — een gedetailleerd bos kost meer dan een kale lucht. Het megabytecijfer van een volle kaart van jezelf nemen geeft een getal dat de volgende kaart voorspelt, wat een gepubliceerd gemiddelde niet doet.

Beide eenheden zijn decimaal en beide zijn machten van duizend: een megabyte is een miljoen bytes, een terabyte een biljoen, en de kloof ertussen is twee volle stappen van de ladder. Dat maakt de omzetting een net zes plaatsen zonder rest, en dat is een eigenschap van het decimale systeem eerder dan toeval. In de binaire eenheden geven dezelfde twee sporten 1.048.576, een getal waar niemand in zijn hoofd door deelt.

De nette verhouding heeft een praktisch nut voorbij rekenkunde. Omdat het antwoord een rond miljoen is, is het aantal bestanden per terabyte een miljoen gedeeld door de bestandsgrootte in megabyte, en die deling kan bij benadering in een oogopslag: 40 MB geeft vijfentwintigduizend, 80 MB geeft twaalfeneenhalfduizend, 200 MB geeft vijfduizend. De bestandsgrootte halveren verdubbelt het aantal, wat de ruil is die de instelling op de camera eigenlijk aanbiedt.

Stills en video vullen capaciteit op volledig verschillende manieren en het loont ze apart om te zetten. Een stillsessie is een aantal beelden op een redelijk stabiele grootte, dus bevat een kaart van bekende capaciteit een voorspelbaar aantal en is de enige variabele hoe snel de sluiter gebruikt wordt. Video is een tarief: het bestand groeit met de bitrate van de codec ongeacht wat er voor de lens gebeurt, wat de rekenkunde eenvoudiger maakt en de totalen veel groter.

Voor video is de omzetting om te gebruiken bitrate naar megabyte per seconde — deel het megabitcijfer door acht — en vermenigvuldig dan uit. Een codec van 100 Mbit/s is 12,5 MB per seconde, 750 MB per minuut, 45 GB per uur, dus is een terabyte ongeveer tweeëntwintig uur. Een tussencodec van 400 Mbit/s is vier keer dat en geeft ongeveer vijfeneenhalf uur. Twee bestanden beide gelabeld 4K kunnen dus een factor acht in grootte verschillen, en de resolutie vertelde er niets van.

Schijven en kaarten worden verkocht in decimale eenheden: een megabyte is een miljoen bytes en een terabyte een biljoen, en de capaciteit op het label is eerlijk in die termen. Veel van de software die bestandsgroottes rapporteert, deelt in plaats daarvan door 1.024, wat zijn megabyte 4,9% groter maakt, dus is een bestand dat de computer 24 MB noemt 25,2 in de eenheden waarin de capaciteit van de kaart is opgegeven. Over een volle kaart is die kloof enkele honderden beelden.

Het verklaart ook het tekort dat een kaart lijkt te hebben voor er een enkel bestand op geschreven is. Een deel ervan is het naamverschil en een deel is echt — het filesystem neemt ruimte in voor zijn eigen structuren, en een kaart geformatteerd in de camera reserveert nog wat meer. De teller resterende opnamen in de zoeker lost dit allemaal voor je op, wat waarom hij betrouwbaarder is dan elke berekening en waarom hij verandert terwijl je fotografeert.

Een terabyte omzetten naar een miljoen megabyte geeft een theoretisch aantal dat aanneemt dat het laatste bestand precies op de grens landt, en niets werkt zo. Filesystemen vertragen naarmate vrije ruimte opraakt, een bijna volle schijf kan niet gereorganiseerd worden want er is nergens heen om iets te verplaatsen, en een kaart die midden in een opname volloopt, kost veel meer dan de opgeslagen beelden. Werken tot zo’n tachtig procent van het omgezette cijfer is de versie van het getal om tegen te plannen.

De reserve doet er meer toe op solid-state-media dan op draaiende schijven, want wear levelling heeft vrije blokken nodig om data naartoe te verplaatsen en een kaart op volle capaciteit gehouden heeft er minder om mee te werken. Dat toont zich als schrijfsnelheid die wegvalt in plaats van als een fout, wat het makkelijk maakt de kaart of de kabel de schuld te geven. Het aantal bestanden dat een terabyte bevat is een plafond, geen doel.

Het aantal bestanden is nog nuttiger als het gedeeld wordt door een tarief. Levert een gewone dag achthonderd beelden op 30 MB op, dan is dat 24 GB, en is een terabyte ongeveer veertig dagen fotograferen. Levert een gewone opname drie uur beeldmateriaal op 45 GB per uur op, dan is dezelfde terabyte zeven opnamen. Dat zijn getallen die de echte vraag beantwoorden, wat niet is hoeveel er past maar hoe vaak de schijf aandacht nodig heeft.

Het tarief meten uit de geschiedenis is beter dan het schatten. Het verschil tussen twee capaciteitsaflezingen een maand uit elkaar, gedeeld door de maand, verantwoordt alles wat een schatting vergeet — de dagen dat er niets werd gefotografeerd, de exports, de duplicaten bewaard voor de zekerheid. Het legt ook de stapveranderingen bloot, want een nieuwe camera of een overstap naar een hogere bitrate verhoogt het tarief niet met een percentage maar vermenigvuldigt het.

Capaciteit heeft een tweede dimensie die een omzetting niet toont: hoelang het duurt om te verplaatsen. Bij 100 MB per seconde — een realistisch aanhoudend cijfer voor een draaiende schijf over USB 3 — duurt het kopiëren van een terabyte ongeveer twee uur vijfenveertig minuten. Bij 35 MB per seconde duurt het ongeveer acht uur. Een back-up, een migratie of het overzetten van een kaart is een bewerking gemeten in uren, en het aantal megabytes bepaalt dat.

Dat verandert dezelfde omzetting in een planningsgereedschap. Deel het miljoen megabyte door de overdrachtssnelheid in megabyte per seconde en het antwoord staat in seconden, wat de moeite waard is om te doen voor je je vastlegt op een plan dat aanneemt dat een kopie tijdens de lunch klaar is. Het is ook het argument om werkbestanden en archieven op aparte volumes te houden: de kosten van een terabyte verplaatsen worden elke keer betaald, en de omzetting is de enige waarschuwing die je krijgt.