Wat is een PDB-bestand?

PDB is een binair formaat dat alleen iets betekent voor een programma dat het kent. Het wordt gebruikt voor een af bestand overdragen.

De extensie is .pdb en de volledige naam Palm Database E-book. Allebei zeggen ze minder dan wat het bestand kan bevatten, en daar gaat de rest van deze pagina over.

Palm bracht het in 1996 uit.

Aan een formaat dat zo lang leesbaar is gebleven kun je iets toevertrouwen dat je over tien jaar terug wilt hebben.

Hij staat op papier en is uitvoerbaar, maar hoe de volgende versie eruitziet bepaalt de leverancier. In de praktijk is dat genoeg om het bestand te blijven openen; het is niet genoeg om erop te rekenen.

Wie het gemaakt heeft is verdergegaan, en ondersteuning wordt eerder ingetrokken dan uitgebreid. Wat nog in dit formaat staat, verhuis je beter zolang het gereedschap daarvoor er nog is.

Een PDB-bestand is niet tot één pagina beperkt, en dat telt bij het converteren naar iets dat dat wel is: één omzetting levert één bestand op met daarin één pagina — de eerste, tenzij de omzetter je laat kiezen welke.

Calibre leest het, en de meeste programma’s van dezelfde soort ook.

Als een bestand niet opengaat ligt het zelden aan het formaat — vaker is het programma ouder dan het formaat. Converteren naar iets ouders is de betrouwbare weg eromheen, en daarvoor is de rest van deze site bedoeld.

Geen enkele browser leest het.

Dat is veruit de meest voorkomende reden om het te converteren: niet dat het formaat slecht is, maar dat de plek waar je het bestand wilt tonen het niet kan lezen.

PDB is bedoeld om door te geven, niet om in te werken. Er een bewerken kan en is zelden prettig; de verstandige weg loopt via de bron en een nieuwe export.

De terugkerende klachten: buiten het eigen terrein is de ondersteuning ongelijk.

Niets daarvan is een reden om het formaat te mijden. Het zijn de dingen die je beter kent voordat een ervan je verrast, en dat is een andere en een nuttigere bewering.

Deze pagina gaat over de Palm-database — de container gebruikt door PalmOS-handhelds en, meestal, door de e-bookreaders die daarop draaiden. Is dat niet wat je hebt, dan gebruiken twee andere dingen dezelfde extensie en hebben ze er niets mee te maken.

Een Protein Data Bank-bestand is een tekstformaat dat de driedimensionale structuur van een molecuul beschrijft; open het in een teksteditor en je ziet kolommen atoomcoördinaten. Een programmadatabase is een Visual Studio-debugbestand dat gecompileerde code terugkoppelt naar broncode; het staat naast een uitvoerbaar bestand en is binair.

De Palm-database is een wrapper: een header, een lijst records, en daarin wat de applicatie er ook in stopte. Wat het bestand daadwerkelijk bevat wordt herkend aan een viertekens-maker- en typecode in die header — dus twee PDB-bestanden kunnen totaal verschillende dingen zijn.

Dat verklaart waarom "hoe open ik een PDB-bestand" geen enkelvoudig antwoord heeft. Een adresboek, een memo-opslag, een spelbestand en een e-boek zijn allemaal geldige PDB-bestanden, en de enige manier om te weten welke je hebt is de typecode of de herkomst van het bestand te bekijken.

De PDB-bestanden die overleven zijn overwegend boeken. PalmOS was het eerste echt bruikbare e-leesplatform, en verschillende leestoepassingen bewaarden boeken op deze manier — eReader, de meest voorkomende, plus Mobipocket, dat PDB als container gebruikte voordat Amazon het bedrijf kocht.

Dat laatste punt is het nuttige. Een Mobipocket-PDB is een MOBI in een Palm-wrapper, dus tools die MOBI lezen, lezen het vaak rechtstreeks, en de omzettingsroute is dezelfde. Een eReader-PDB is weer iets anders en heeft een tool nodig die het specifiek begrijpt.

Calibre is het praktische antwoord en leest verscheidene van de e-bookvarianten, met omzetting naar EPUB. Dat is de juiste bestemming: een open standaard, gelezen door elke huidige e-reader, en het formaat waaruit al het andere later gegenereerd kan worden.

Wat meestal verloren gaat is opmaak eerder dan tekst. Deze boeken waren gemaakt voor een grijstintenscherm van 160 bij 160 pixels — de styling was al minimaal, en wat bestaat is vaak specifiek voor één leestoepassing.

eReader-boeken gekocht in een winkel waren beveiligd, en het schema was ongewoon: de sleutel werd afgeleid van de naam en het creditcardnummer van de koper. Dat was destijds een bewust vriendelijk ontwerp — geen activatieserver, geen account, niets dat offline kon gaan.

Het verouderde beter dan de meeste DRM om precies die reden, maar in de praktijk heeft een beveiligd bestand nu gegevens nodig van een aankoop van vijftien of twintig jaar geleden. Heb je die, dan bestaan er tools; zo niet, dan is het boek niet herstelbaar.

Draait de handheld nog, dan schreef de synchronisatiesoftware de PDB-bestanden naar een map op de desktopcomputer waaraan hij was gekoppeld — meestal onder een gebruikersnaam binnen de Palm-map. Daar staat een archief van memo’s, adressen en boeken, en die map kopiëren is de hele back-up.

Voor niet-boekdata is omzetten minder een kwestie van formaat en meer van extractie: memo’s en adressen waren simpel genoeg dat gratis tools ze naar tekst of CSV kunnen dumpen. Het is de moeite waard dit te doen terwijl de tools er nog zijn.

Vrijwel alleen om archiveringsredenen. Niets schrijft nog Palm-databases, geen huidig apparaat leest ze, en het platform eindigde in 2010. Een bestand dat nu opduikt kwam van een oude machine, een back-upschijf of een geërfde computer.

De les die het illustreert is bekend op deze site: een container waarvan de betekenis afhangt van een viertekens-code geregistreerd bij een bedrijf dat niet meer bestaat, is een container waarvan de inhoud gissen wordt. Zet om naar iets open terwijl een tool die het begrijpt nog onderhouden wordt.

Een PDB-bestand vertelt zijn eigen aard alleen via de vier letters van de maker- en typecode in de header, geregistreerd destijds bij Palm zelf. Zonder een tool die die registratielijst kent, is die code betekenisloze tekst en blijft alleen de bestandsextensie over als aanwijzing.

Dat is waarom een generieke bestandsviewer bij PDB vaker faalt dan bij bijna elk ander formaat op deze site: het weet dat het een container is, maar niet welke van de tientallen toepassingen hem vulde.

Bladwijzers en aantekeningen die een leesapplicatie apart van het PDB-bestand bewaarde, zijn met het besturingssysteem verdwenen als de synchronisatiemap niet is bewaard. Het boek zelf overleeft doorgaans; de leesgeschiedenis errond meestal niet.

Hetzelfde geldt voor koppelingen tussen een adresboek-PDB en een agenda-PDB die op het apparaat samen een geheel vormden — geëxporteerd apart verliezen ze het verband dat PalmOS zelf onderhield.