TB naar KiB omrekenen

Een terabyte is duizend miljard bytes, oftewel 10¹². Een schijf die als 1 TB verkocht wordt heeft precies dat: de ruimte die lijkt te ontbreken is onenigheid over eenheden en geen tekort.

Een kibibyte is precies 1.024 bytes. De naam is in 1998 ingevoerd zodat «kilobyte» weer 1.000 kon betekenen, al is de gewoonte nooit helemaal aangeslagen.

Deze kant op is het een vermenigvuldiging, en wel met een heel getal: één terabyte is 976.562.500 kibibytes, precies, en 976.562.500 is de definitie en geen meting die er dichtbij kwam.

Daarmee is het een van de weinige omrekeningen die je uit je hoofd kunt doen, en de uitkomst is controleerbaar: deel terug en je moet precies op je begingetal uitkomen, zonder rest die je moet wegpraten.

Eén KiB is 1.024 van de eenheid eronder; één kB is 1.000. Op deze pagina is dat het verschil tussen 0 TB en 0 TB — 2,4 % — en het gat groeit bij elke stap omhoog: op een foto een verwaarloosbare afronding, op een harde schijf een zichtbaar stuk.

Hierin zit het raadsel van de verdwenen opslag volledig. Een schijf die als terabyte verkocht wordt bevat in decimale eenheden precies wat erop staat; Windows telt hem daarna in binaire eenheden maar houdt de decimale naam aan, en daar krimpt het getal zonder dat er iets weg is. macOS telt deze eenheden sinds 10.6 decimaal, en daarom kan dezelfde schijf op twee computers twee maten lijken.

Eén terabyte is een biljoen bytes; die waarde delen door 1.024 geeft het aantal KiB — voor 1 TB is dat 976.562.500 KiB, geen rond getal omdat de decimale en binaire systemen nooit netjes samenvallen. Dit is de omgekeerde beweging van de meeste storage-omzettingen: je begint bij een decimaal, voor mensen leesbaar getal en eindigt bij een binair systeemgetal.

De situatie waarin dit voorkomt is meestal een capaciteitsgetal dat als "2 TB" verkocht wordt, en dat je in een systeem moet invoeren dat kibibyte als kleinste eenheid gebruikt — sommige oudere opslagbeheertools en scripts rapporteren en accepteren nog altijd alleen KiB.

De rekensom loopt via bytes: vermenigvuldig het aantal TB met een biljoen, deel dan door 1.024. Voor 2 TB geeft dat 2.000.000.000.000 gedeeld door 1.024, ofwel 1.953.125.000 KiB — een getal met tien cijfers dat geen enkele aanwijzing geeft dat het van een rond "2 TB" afkomstig is.

Dat gebrek aan herkenbaarheid is precies waarom deze omzetting nuttig is: zonder de rekensom zou niemand kunnen zien dat 1.953.125.000 KiB overeenkomt met een keurige 2 TB-schijf.

Bedoelde de bron van je terabytegetal eigenlijk tebibyte (TiB) in plaats van de decimale terabyte, dan is het antwoord in KiB bijna 10 procent hoger: 2 TiB is 2.147.483.648 KiB, tegenover 1.953.125.000 KiB voor 2 TB decimaal.

Dat is het grootste verschil in de hele ladder van eenheden, en het is de reden dat een schijfcapaciteit die op de doos "2 TB" belooft, in een systeemrapport dat in KiB telt een merkbaar kleiner getal toont dan je zou verwachten als je zomaar zou delen door 1.024 vanaf een geronde TiB-aanname.

Vermenigvuldig het aantal TB met 977 miljoen voor een snelle benadering in plaats van de volledige rekensom via bytes. 3 TB keer 977 miljoen geeft ongeveer 2.931.000.000 KiB, dicht bij het exacte antwoord van 2.929.687.500.

Voor een exact getal dat in een configuratie of quotum terechtkomt, gebruik de volledige berekening in twee stappen — eerst naar bytes, dan delen door 1.024 — in plaats van de afgeronde vuistregel te vertrouwen.

De meeste moderne systemen die opslag rapporteren, schakelen automatisch op naar een grotere binaire eenheid zoals MiB, GiB of TiB zodra het getal groot genoeg wordt, en tonen zelden een kibibyte-getal met tien cijfers aan een gebruiker. Deze omzetting is dus vooral nuttig voor scripts en oudere tools die geen automatische schaalkeuze doen.

Kom je een systeem tegen dat opslagcapaciteit standaard in KiB rapporteert ongeacht de grootte, dan is dat meestal een teken van een oudere codebasis die nooit is aangepast toen schijven groter werden dan een paar gigabyte.

Wil je alleen weten hoeveel binaire capaciteit een decimaal geadverteerde schijf daadwerkelijk heeft, dan is TB naar TiB (delen door ongeveer 1,0995) de directere omzetting zonder de omweg via kibibyte. 2 TB komt zo uit op ongeveer 1,819 TiB, wat het getal is dat een besturingssysteem voor die schijf zou tonen.

Gebruik de omzetting naar KiB alleen wanneer de bestemming daadwerkelijk in die specifieke kleine eenheid rekent — voor de meeste doeleinden is TiB, GiB of MiB het leesbaardere en even correcte antwoord.