m naar inch omrekenen

Sinds 1983 is de meter gedefinieerd als de afstand die het licht in 1/299.792.458 seconde aflegt. Hij is geen voorwerp meer: de platina staaf in de kluis bij Parijs is met pensioen.

Een inch is sinds 1959 precies 25,4 mm. Daarvóór gebruikten de Verenigde Staten en het Verenigd Koninkrijk licht verschillende inches die pas op de zevende decimaal uiteenliepen — genoeg om bij precisiewerk problemen te geven.

De factor is 39,370079, en die draagt vrijwel niemand met zich mee. Afgerond op 39 zit hij er 0,94 % naast — bij kleine getallen onzichtbaar, en rond 1.000 m een hele eenheid.

Dat is het getal dat je vóór het afronden wilt weten: niet de fout zelf, maar vanaf waar hij ophoudt verwaarloosbaar te zijn. Daaronder is de korte factor de verstandige; daarboven gebruik je het veld hierboven, dat pas afrondt op het moment van afdrukken.

De inch ligt sinds het internationale yard-en-pound-akkoord van 1959 metrisch vast, en in de eenheden van deze pagina komt dat uit op 0,0254 m per inch. Die definitie is exact bij afspraak — ze is niet gemeten, en ze valt ook niet te verfijnen door beter te meten. Het decimale getal hierboven is wél het hele verhaal; aan het eind is er niets weggerond.

Vóór dat akkoord verschilden de Amerikaanse en de Britse versie licht van elkaar, en oude landmeetkundige cijfers dragen de oudere definitie nog steeds mee. Buiten de landmeetkunde ligt het verschil ver onder de nauwkeurigheid waarmee wie dan ook werkt.

Een meter is 39,3701 inch, en het ronde getal ernaast is de reden dat deze omzetting vaker misgaat dan zijn moeilijkheid doet vermoeden. Veertig inch is 1,016 meter, dus het gebruiken vergroot elk cijfer met 1,6% in dezelfde richting. Op één meter is dat vijf achtste inch en niemand merkt het; op een kabel van tien meter is het zes en een derde inch.

De fout is de moeite waard te kennen als afstand in plaats van als percentage, want zo komt hij binnen. De kortere weg kost ongeveer 16 mm per meter. Een lengte waar 16 mm ertoe doet — een plank in een vaste nis, een leiding door een voorbereide opening — mag nooit geschat worden.

Een loodgieter in Duitsland of Japan bestelt DN 15- en DN 50-buis, en die aanduidingen komen precies overeen met de Amerikaanse NPS 1/2 en NPS 2. De inch-serie is nooit verdwenen; hij is herdoopt. Geen van beide getallen meet iets: een NPS 2-buis heeft een buitendiameter van 2,375 inch, ofwel 60,3 mm.

Kopercelling laat zien hoeveel last de bijna-gelijke maten geven. Brits en Europees koper wordt gespecificeerd op werkelijke buitendiameter in millimeter — 15, 22, 28 — terwijl Amerikaans koper nominaal is, dus een halve-inch buis heeft een buitendiameter van 15,875 mm. Vijftien millimeter en 15,875 lijken dezelfde buis en passen niet in elkaars fittingen.

Rackhardware is het duidelijkste voorbeeld van een inch-standaard binnen een metrisch gebouw. De montagebreedte is 19 inch, ofwel 482,6 mm, en dat staat al vast sinds de eerste telefooncentrales. Eén rack unit is 1,75 inch, precies 44,45 mm, dus apparatuurhoogtes komen in stappen die op geen enkel metrisch getal uitkomen: 1U, 2U en 4U zijn 44,45, 88,9 en 177,8 mm.

De ruimte eromheen wordt in meters beschreven, wat is waar de omzetting bijt. Een kast van 42U heeft 1.866,9 mm bruikbare hoogte en staat ongeveer twee meter hoog in totaal, dus een deuropening van twee meter twintig is een echte beperking.

Doorlopend product — kabel, slang, ketting, band, touw — is waar een metercijfer een assortiment ontmoet dat alleen in imperiale lengtes komt. De standaardhaspels zijn 25, 50 en 100 voet, wat 7,62, 15,24 en 30,48 meter is. Een specificatie die om 30 m vraagt, wordt dus bijna voldaan door een haspel van 100 voet met 480 mm speling.

Reken de vereiste naar boven en de voorraadlengte naar beneden, en vergelijk. Vijfendertig meter is 114,8 voet, dus dat vraagt een haspel van 100 voet plus een van 25 voet, of een haspel van 150 voet met 11 meter over — en het kostenverschil tussen die twee antwoorden is meestal groter dan al het andere op de bestelling.

De meest wijdverbreide inch-schroefdraad ter wereld zit onderop een camera. Elke statiefplaat is een 1/4 inch UNC-schroef, 6,35 mm doorsnede, met de grotere 3/8 inch UNC op studioheads, en dat geldt net zo goed in Amsterdam als in Ohio. Niets anders aan een moderne camera is imperiaal, en geen metrische schroefdraad vervangt hem.

Dezelfde overleving duikt op in loodgietersschroefdraad, in audiohardware en in oudere gereedschapsmachines waarvan de spillen inch-spoed hebben. Wanneer een metrische samenstelling één inch-bevestiging bevat, is dat meestal een raakvlak met een standaard van voor de metricatie.

De omzetting is exact, en juist daarom is het makkelijk een getal te publiceren dat meer beweert te weten dan het weet. Een terreinafmeting opgegeven als 2,4 m is een cijfer tot op twee significante plaatsen, waarschijnlijk gemeten met een rolmaat tegen een muur die niet perfect vlak is. Omrekenen geeft 94,48818897 inch, en meer dan 94,5 schrijven claimt een honderdste millimeter die de meting nooit had.

De regel die dit eerlijk houdt, is volledige precisie door het rekenwerk dragen en pas aan het eind afronden, op de precisie die de invoer had. Is een tolerantie opgegeven, reken dan de grenzen om in plaats van het midden.

Er is geen fysieke standaard voor de inch en die is er sinds 1959 ook niet meer. De internationale yard werd vastgesteld op precies 0,9144 meter, wat de inch precies 25,4 mm maakt door rekenkunde in plaats van vergelijking, dus de inch is een eenheid afgeleid van de meter net als de mile en het pond dat zijn.

Dat heeft een merkwaardig gevolg bovenaan de keten. De meter is sinds 1983 gedefinieerd als de afstand die licht in een vacuüm aflegt in 1/299.792.458 seconde, dus de inch is uiteindelijk ook gedefinieerd door de lichtsnelheid. Praktisch betekent het dat de omzetting geen fout aan de bron heeft: de twee stelsels kunnen niet uit elkaar drijven.