Wat is een AMR-bestand?

AMR is een codec: de codering zelf, niet de doos waarin die reist. Het wordt gebruikt voor telefoons.

De extensie is .amr en de volledige naam Adaptive Multi-Rate Audio. Allebei zeggen ze minder dan wat het bestand kan bevatten, en daar gaat de rest van deze pagina over.

3GPP bracht het in 1999 uit.

Aan een formaat dat zo lang leesbaar is gebleven kun je iets toevertrouwen dat je over tien jaar terug wilt hebben.

Ze is volledig gepubliceerd, dus wie het formaat wil uitvoeren kan dat uit het document doen in plaats van door te kijken hoe anderen het doen. Daarom duikt het in zo veel programma’s op, en daarom gaan bestanden van twintig jaar geleden nog steeds open. Openbaar is niet hetzelfde als royaltyvrij: waar een formaat een codec omhult, is de octrooilicentie een aparte vraag waarop de standaard geen antwoord geeft.

Het gaat overal nog open en oudere programma’s schrijven het nog, maar er wordt niets nieuws meer omheen gebouwd. Converteer wat je wilt bewaren en kies het niet voor iets dat vandaag begint.

AMR gooit detail weg om klein te blijven, en wat weg is komt niet terug. Voor iets dat bekeken wordt is dat de juiste ruil, voor iets dat bewerkt wordt de verkeerde: elke keer opnieuw opslaan neemt weer een hap.

Tot 1. Twee dekt stereo en dat is wat vrijwel alles is; meer dan twee is surround, en dat is het deel dat het snelst wordt samengevouwen bij het converteren naar een formaat dat het niet omschrijft.

VLC en FFmpeg lezen het, en de meeste programma’s van dezelfde soort ook.

Als een bestand niet opengaat ligt het zelden aan het formaat — vaker is het programma ouder dan het formaat. Converteren naar iets ouders is de betrouwbare weg eromheen, en daarvoor is de rest van deze site bedoeld.

Geen enkele browser leest het.

Dat is veruit de meest voorkomende reden om het te converteren: niet dat het formaat slecht is, maar dat de plek waar je het bestand wilt tonen het niet kan lezen.

AMR is bedoeld om door te geven, niet om in te werken. Er een bewerken kan en is zelden prettig; de verstandige weg loopt via de bron en een nieuwe export.

De terugkerende klachten: buiten het eigen terrein is de ondersteuning ongelijk.

Niets daarvan is een reden om het formaat te mijden. Het zijn de dingen die je beter kent voordat een ervan je verrast, en dat is een andere en een nuttigere bewering.

De meeste audiocompressie werkt op het signaal: bewaar wat het oor opmerkt, gooi de rest weg. AMR doet iets anders — het gaat ervan uit dat het geluid spraak is en codeert de parameters van een menselijk stemkanaal dat het produceert.

Daarom haalt het bitrates die algemene audiocodecs niet benaderen. Spraak op 12,2 kilobit per seconde is verstaanbaar en herkenbaar als de spreker, bij ongeveer een honderdste van de gegevenssnelheid van cd-audio. Muziek erdoorheen klinkt daarom ook zo vreemd: er is geen stemkanaal om te modelleren.

Mobiele telefonie. AMR werd in 1999 door 3GPP vastgelegd als spraakcodec voor gsm- en umts-gesprekken, en was daardoor jarenlang hoe een groot deel van de wereld telefoneerde.

De bestanden die mensen nu hebben, zijn de bijproducten: voice-memo’s van oudere Android-telefoons, voicemail geëxporteerd van een provider, gespreksopnames. Niets neemt het nog nieuw op — moderne telefoons gebruiken AAC of Opus.

Er bestaan twee varianten die merkbaar anders klinken. AMR-NB bemonstert op 8 kHz en dekt ongeveer het telefoonfrequentiebereik, wat de gedempte kwaliteit van een oude voicemail verklaart. AMR-WB bemonstert op 16 kHz en is wat "HD Voice" op een mobiel netwerk betekent.

Wideband-bestanden dragen meestal de extensie .awb, narrowband .amr, al komen beide onder beide voor. Klinkt een opname als een telefoongesprek, dan is het narrowband.

De ondersteuning is stilletjes verdwenen. Browsers spelen geen AMR af, Windows Media Player niet, en de meeste moderne montageprogramma’s importeren het niet. VLC doet het wel.

De reden is een combinatie van licentiegeschiedenis en irrelevantie: implementeren betekende twee decennia patenten betalen, en tegen de tijd dat de laatste verliepen, was er geen reden meer om het toe te voegen.

Naar MP3 of WAV voor compatibiliteit, en het resultaat speelt overal af. Wat het niet doet, is beter klinken: de omzetting decodeert een zwaar gecomprimeerd spraaksignaal en codeert het opnieuw, dus de gedempte kwaliteit blijft precies behouden.

Voor spraak volstaat een bescheiden bitrate volledig — er is geen detail boven de telefoonband te bewaren, en een groot bestand levert niets op.

Bij voicemail en gespreksopnames zijn de woorden meestal het punt, niet het geluid. Spraakherkenning verwerkt AMR op narrowband-snelheden slecht en de omgezette WAV aanzienlijk beter, dus eerst omzetten, dan transcriberen.

Verwacht de nauwkeurigheid die de bron verdient. Een wideband-opname van één helder sprekend persoon transcribeert goed; een narrowband-voicemail met achtergrondgeluid minder.

Opus, voor alles nieuws. Het is royaltyvrij, verwerkt spraak op zeer lage snelheden net zo goed als AMR en muziek fatsoenlijk, en wordt door elke browser ondersteund.

AAC waar compatibiliteit met oudere software telt, en WAV wanneer een opname bewerkt gaat worden. AMR zelf heeft geen resterend nut voor nieuwe opnames.