mph naar km/h omrekenen

De mijl per uur is de wegmaat van de Verenigde Staten en het Verenigd Koninkrijk, een ongebruikelijk paar: de Britten meten snelheid in mijlen en vrijwel al het andere in metrische eenheden.

De kilometer per uur is de eenheid van de maximumsnelheid in vrijwel de hele wereld. Gedeeld door 3,6 levert hij meters per seconde op, want een uur heeft 3.600 seconden en een kilometer 1.000 meter.

Een snelheid is een afstand per tijd, en deze twee tellen allebei over hetzelfde uur. Dat uur valt aan weerskanten tegen elkaar weg, en wat overblijft is 1,609344 — de gewone factor van mijlen naar kilometers, zonder dat er iets voor de klok bij komt.

Daarmee is dit de ene snelheidsomrekening waarvan je het getal al kent: waar je een afstand in mijlen mee omrekent naar kilometers, daar reken je ongewijzigd ook een snelheid mee om, want de tijdseenheid komt in de som niet voor.

De mijl per uur ligt sinds het internationale yard-en-pound-akkoord van 1959 metrisch vast, en in de eenheden van deze pagina komt dat uit op 1,609344 km/h per mijl per uur. Die definitie is exact bij afspraak — ze is niet gemeten, en ze valt ook niet te verfijnen door beter te meten. Het decimale getal hierboven is wél het hele verhaal; aan het eind is er niets weggerond.

Vóór dat akkoord verschilden de Amerikaanse en de Britse versie licht van elkaar, en oude landmeetkundige cijfers dragen de oudere definitie nog steeds mee. Buiten de landmeetkunde ligt het verschil ver onder de nauwkeurigheid waarmee wie dan ook werkt.

De waarden die een Amerikaanse roadtrip bepalen, rekenen om naar helemaal niets rond. Een woonwijkstraat van 25 mph is 40,2 km/u, een verkeersader van 35 mph is 56,3, een tweebaansweg van 55 mph is 88,5, en snelwegen op 65, 70 en 75 mph zijn 104,6, 112,7 en 120,7 km/u. De hoogste opgegeven limieten in het land, 80 en 85 mph in delen van Texas, zijn 128,7 en 136,8 km/u.

De spreiding verraadt dat deze getallen in miles vastgesteld zijn en nooit heroverwogen. Een metrisch land bouwt zijn limieten op 30, 50, 80, 100 en 130; de Amerikaanse set clustert rond veelvouden van vijf mijl per uur, die uitkomen waar ze uitkomen zodra ze worden omgerekend. Canada zit ertussenin, sinds het in 1977 zijn borden metrisch maakte.

Bijna elk Amerikaans prestatiecijfer wordt opgegeven als 0 tot 60 mph en bijna elk Europees als 0 tot 100 km/u, en de twee worden routinematig vergeleken alsof ze inwisselbaar zijn. Dat zijn ze niet: 100 km/u is 62,14 mph, dus de metrische run loopt nog twee mijl per uur door nadat de Amerikaanse al gestopt is.

Het gat is klein in seconden en niet klein in ranglijst. Op een auto die 60 mph haalt in zes seconden kosten de extra 2,14 mph ongeveer twee tot drie tiende van een seconde, het verschil tussen twee auto’s in dezelfde alinea van een test.

De factor is 1,609344, en 1,6 is de versie die iedereen paraat heeft. Die is 0,58 procent te laag, dus 70 mph komt uit op 112 km/u tegen een echte 112,65 en 100 mph op 160 tegen 160,9. Om te beoordelen of een snelheid hoog is, is dat klaar werk.

Voor iets dat opgeschreven wordt, is het dat niet. Een specificatie die zegt dat een apparaat werkt tot 45 mph en gepubliceerd wordt als 72 km/u, heeft een halve kilometer per uur verloren aan de kortere weg. Gaat het getal een document in, neem dan de factor uit het veld hierboven en rond eenmaal af, aan het eind.

Opeenvolgende Fibonaccigetallen benaderen de mile-naar-kilometerverhouding dicht genoeg om nuttig te zijn, want de gulden snede is 1,618 en de factor is 1,609. Dus 5 mph is 8 km/u, 8 is 13, 13 is 21, 21 is 34, 34 is 55 en 55 mph is 89 km/u. Elk daarvan klopt tot op een kilometer per uur.

Het werkt omdat de verhouding tussen opeenvolgende termen convergeert naar 1,618, wat 0,5 procent boven de echte factor ligt — een fout in de tegenovergestelde richting van de vlakke 1,6-kortere weg en van ongeveer dezelfde grootte. Samen kun je elk cijfer inkaderen zonder rekenmachine.

Snelheid in mijl per uur duikt op veel meer plekken op dan verkeersborden. Amerikaanse loopbanden zijn in mijl per uur gekalibreerd, dus een instelling van 6,0 is 9,66 km/u en een van 7,5 is 12,07 — geen van beide komt overeen met de ronde metrische snelheden waarop een Europese hardloper traint, en het apparaat biedt niet altijd een eenheidsschakelaar.

Het praktische antwoord is eenmaal om te rekenen en het metrische cijfer op de machine te schrijven in plaats van elke sessie opnieuw. Een loopbandprogramma rond 10, 12 en 14 km/u komt overeen met 6,2, 7,5 en 8,7 mph.

Het Verenigd Koninkrijk is het geval dat deze omzetting willekeurig laat aanvoelen, want dat is het ook. Metricatie begon in 1965 en bereikte brandstof, voedsel en bouwmaterialen, maar verkeersborden bleven in miles en yards staan. Een Britse auto is ontworpen in millimeters, getankt in liters, en bestuurd tegen een snelheidsmeter in mijl per uur.

Dat levert twee grote mph-landen op in plaats van één, en ze delen niet dezelfde getallen. Britse limieten zijn 20, 30, 40, 50, 60 en 70 mph — 32, 48, 64, 80, 97 en 113 km/u — met 70 mph als motorwaymaximum, lager dan de 120 of 130 km/u die een continentale bestuurder gewend is.

Bijna elk topsnelheidscijfer van de afgelopen eeuw is in mijl per uur vastgesteld en wordt in die eenheid herhaald ongeacht waar het gelezen wordt. Het landsnelheidsrecord van 763 mph is 1.228 km/u. Een productieauto geadverteerd op 200 mph doet 322.

Ze omrekenen is de enige manier om ze tegen iets metrisch af te zetten, en het rondegetal-effect is de moeite waard om op te merken. Een auto vermarkt op "200 mph" is ontworpen op een doel in die eenheid, en 322 km/u is een getal dat niemand zich ten doel stelde.

Naar kilometers per uur wordt het cijfer altijd groter, met ruwweg drie vijfde erbij. 60 wordt 97, 100 wordt 161. Een antwoord dat kleiner uitkomt dan het getal dat je intypte, is een richtingsfout eerder dan een afrondingsfout.

De andere controle waard om te doen, gaat over de bron. Een snelheid beschreven als "miles per hour" uit een maritiem of luchtvaartdocument kan knopen zijn, wat een compleet andere mile is en 15 procent sneller; een cijfer van een Amerikaans snelwegbord is dat nooit.