mph naar kn omrekenen

De mijl per uur is de wegmaat van de Verenigde Staten en het Verenigd Koninkrijk, een ongebruikelijk paar: de Britten meten snelheid in mijlen en vrijwel al het andere in metrische eenheden.

Een knoop is één zeemijl per uur, en een zeemijl is precies 1.852 meter, oorspronkelijk één boogminuut breedtegraad. Daarmee laat snelheid zich rechtstreeks vertalen naar positie op de zeekaart.

De factor is 0,868976, en die draagt vrijwel niemand met zich mee. Afgerond op 0,87 zit hij er 0,12 % naast — bij kleine getallen onzichtbaar, en rond 1.000 mph een hele eenheid.

Dat is het getal dat je vóór het afronden wilt weten: niet de fout zelf, maar vanaf waar hij ophoudt verwaarloosbaar te zijn. Daaronder is de korte factor de verstandige; daarboven gebruik je het veld hierboven, dat pas afrondt op het moment van afdrukken.

Eén knoop is één zeemijl per uur, en de zeemijl is precies 1.852 meter — in 1929 per definitie vastgelegd, niet gemeten. Dat getal is zo gekozen dat het één boogminuut is, en juist dat maakt het bruikbaar op zee: zestig zeemijl is één graad, op elke kaart.

De omrekening naar mijlen per uur is daarmee exact en niet benaderd, maar het ronde getal staat aan de nautische kant: hier wordt de metrische waarde de lelijke. En een knoop is al een snelheid — «knopen per uur» bedoelt niemand.

De mijl per uur ligt sinds het internationale yard-en-pound-akkoord van 1959 metrisch vast, en in de eenheden van deze pagina komt dat uit op 0,868976242 kn per mijl per uur. Die definitie is exact bij afspraak — ze is niet gemeten, en ze valt ook niet te verfijnen door beter te meten. Het decimale getal hierboven is alleen niet het hele verhaal: deze pagina stopt bij negen significante cijfers en de verhouding loopt daarachter door.

Vóór dat akkoord verschilden de Amerikaanse en de Britse versie licht van elkaar, en oude landmeetkundige cijfers dragen de oudere definitie nog steeds mee. Buiten de landmeetkunde ligt het verschil ver onder de nauwkeurigheid waarmee wie dan ook werkt.

Eén mijl per uur is 0,868976 knopen, dus vermenigvuldig je de snelheid in mph met dat getal: 60 mph wordt ongeveer 52,1 knopen. Beide eenheden komen uit dezelfde Angelsaksische traditie, maar mph is de landmaat (gebaseerd op de landmijl van 1.609 meter) terwijl de knoop een navigatie-eenheid is gebaseerd op de zeemijl van 1.852 meter — twee verschillende mijlen die elkaar bijna, maar niet precies overlappen.

Voor Nederlanders komt deze omzetting vooral voor bij het lezen van Amerikaanse weerberichten over orkanen (die windsnelheid in mph geven) naast internationale scheepvaart- en luchtvaartbronnen die consequent in knopen werken.

Amerikaanse weerdiensten classificeren orkanen op basis van windsnelheid in mph — een categorie 3-orkaan begint bij 111 mph, wat ongeveer 96,5 knopen is. Internationale scheepvaartweerberichten en de rest van de wereld buiten de Verenigde Staten gebruiken knopen voor dezelfde metingen, dus is deze omzetting nodig om een Amerikaans orkaanbericht te vergelijken met een internationale bron.

Bij het volgen van orkaanberichtgeving die tussen Amerikaanse (mph) en internationale (knopen) bronnen wisselt, voorkomt deze omzetting dat je de kracht van een storm verkeerd inschat door de twee eenheden te verwarren.

Een Nederlandse zeiler die voor een Atlantische oversteek Amerikaanse weerbronnen raadpleegt (naast de gebruikelijke Europese), moet windsnelheden in mph omrekenen naar de vertrouwde knopen om ze te kunnen vergelijken met de boordinstrumenten en de rest van de navigatieplanning, die internationaal in knopen werkt.

Bij grensoverschrijdende navigatie waar zowel Amerikaanse als internationale bronnen geraadpleegd worden, is het consequent omzetten naar één eenheid — meestal knopen, de internationale standaard voor navigatie — de manier om verwarring te voorkomen tijdens het plannen van een route.

Amerikaanse nieuwsberichten over vliegtuigongelukken of luchtvaartincidenten vertalen vliegsnelheden soms naar mph voor een Amerikaans publiek dat beter bekend is met die eenheid van het autorijden, terwijl de officiële luchtvaartdocumentatie zelf altijd in knopen blijft. Een vliegtuig dat met 500 knopen kruist, wordt in een Amerikaans nieuwsbericht soms als "575 mph" omschreven.

Bij het terugvertalen van zo'n journalistieke mph-waarde naar de officiële knopenwaarde — bijvoorbeeld om een Amerikaans nieuwsbericht te vergelijken met internationale luchtvaartgegevens — is deze omzetting de stap die het journalistieke getal weer bruikbaar maakt voor technische vergelijking.

Vermenigvuldig het aantal mph met 0,87 voor een snelle schatting — 60 mph keer 0,87 is 52,2, dicht bij het exacte antwoord van 52,1 knopen. Deze vuistregel is nauwkeurig genoeg voor de meeste doeleinden, inclusief het snel inschatten van een orkaancategorie in de vertrouwde knopenschaal.

Een nog grovere maar snellere schatting: trek ongeveer 13 procent af van het mph-getal — 60 min 13 procent is ongeveer 52,2, hetzelfde resultaat via een andere rekenweg.

De landmijl (1.609,344 meter) stamt uit de Romeinse mille passus en werd door de eeuwen heen door Engeland vastgelegd op 5.280 voet; de zeemijl (1.852 meter) is gebaseerd op één boogminuut breedtegraad langs de aardbol en is dus een heel andere, aan de aarde zelf gekoppelde definitie. Dat de twee toevallig dicht bij elkaar liggen — een verschil van slechts 15 procent — is toeval en geen ontwerp.

Dat verschil van 15 procent is precies wat deze omzetting overbrugt, en het is groot genoeg dat het verwarren van mph met knopen bij een orkaanclassificatie of een navigatieberekening een reëel en meetbaar verschil oplevert.