ORF naar PNG omzetten

JPEG verdeelt het beeld in blokken van 8 bij 8 en gooit eerst de hoogfrequente informatie in elk blok weg, want dat merkt het oog het minst. Dat is een goede beslissing voor een foto die bekeken wordt, en een slechte voor een foto die onderzocht wordt. De hoge frequenties zijn de haartjes op een borststuk, de schubrijen op een vleugel, de gekartelde rand van een blad.

Op normale grootte is het verlies onzichtbaar. Bij de uitsnede van 300 tot 400 procent waar een determinatie echt gebeurt, is dat niet zo: fijne textuur vervaagt tot een zachte waas, en de blokgrenzen zelf kunnen als vage randen verschijnen die er nooit waren. Een verliesvrij bestand haalt die vraag helemaal weg.

Camera’s sluiten meer dan één JPEG in: een kleine voor de bestandsbrowser, soms een middelgrote, en de volledige weergave die het schermpje toont. Deze omzetter vindt ze allemaal en houdt de grootste qua pixelaantal aan, niet qua bestandsgrootte.

Dat onderscheid is niet academisch. Een zwaar gecomprimeerd voorbeeld op volledige resolutie kan minder bytes innemen dan een licht gecomprimeerd voorbeeld op middelgrote resolutie, dus kiezen op bestandsgrootte zou de kleinere foto geven. Alles onder 640 bij 480 wordt genegeerd. Zet één beeld om en controleer de afmetingen: 5.184 bij 3.888 is een standaard Micro Four Thirds-opname.

Dit is de zin die een waarnemer moet lezen voordat hij op het bestand vertrouwt. De PNG bewaart precies wat ze krijgt, en wat ze krijgt is de JPEG die de camera schreef op het moment van de opname, en die JPEG heeft al de hierboven beschreven compressie ondergaan.

De juiste omschrijving van de uitvoer is dus een verliesvrije kopie van een gecomprimeerd beeld. Waar een determinatie op pixelniveau draait, ontwikkel de ORF dan echt en exporteer van daaruit — en vermeld in de inzending hoe het bestand tot stand kwam.

Een standaard OM System- of Olympus-beeld is 5.184 bij 3.888 pixels. Een vogel die een kwart van het kader vult is dus ongeveer 1.300 pixels breed, ruim voldoende voor de meeste kenmerken. Een mot op ware grootte op een 60mm-macrolens kan tot ver onder een tiende millimeter per pixel opgelost worden.

High Res Shot verandert de rekensom waar bruikbaar — een statisch onderwerp, een statief — met beelden van rond de 8.160 bij 6.120 of meer. Of die resolutie de PNG bereikt hangt af van wat de camera insloot, dus zet één beeld om en lees de afmetingen af.

Een beeld van 20 megapixel is 60 MB aan ruwe pixeldata, en PNG werkt door herhaling te vinden, waar een foto weinig van bevat. Reken op ergens tussen 28 en 48 MB, afhankelijk van het onderwerp: een vogel tegen een egale lucht comprimeert goed, een mot op korstmos of een plant in gras nauwelijks.

Dat is een grote bijlage voor een e-mail en een grote upload voor een waarnemingsportaal, en het antwoord is meestal niet comprimeren maar minder bestanden sturen — het volledige kader plus één verliesvrije uitsnede in plaats van twaalf bestanden.

PNG kan een afbeelding opslaan als een geïndexeerd palet van maximaal 256 kleuren, waarmee het zulke kleine bestanden voor schermafbeeldingen en lijntekeningen bereikt. Hier gebeurt dat niet: de encoder schrijft volledige 24-bit kleur met acht bits per kanaal, dus geen kleur in het beeld wordt benaderd door de dichtstbijzijnde tabelwaarde.

Dat is het vermelden waard, want de alternatieve formaten die een inzendformulier vaak noemt zijn onder meer GIF, dat alleen palet kent en een foto terugbrengt tot 256 kleuren met zichtbare banding. Bij een subtiel groen of een geleidelijke overgang op een vleugel kan die reductie het verschil tussen twee soorten zijn.

PNG ondersteunt 16 bits per kanaal en ORF slaat er 12 op — twee minder dan de 14 die de meeste andere raw-formaten schrijven, een kwart van de toonwaarden minder op een kleinere sensor. Geen van beide getallen bereikt de uitvoer: het ingesloten voorbeeld is een 8-bit JPEG, dus de PNG is 8-bit.

Voor het bekijken van een foto is dit vrijwel nooit de beperking. Het wordt de beperking als het beeld flink opgehelderd moet worden voordat een kenmerk zichtbaar wordt — een mot in slecht licht — want acht bits gaat banderen waar een 16-bit ontwikkeling dat niet zou doen.

De omzetting decodeert en codeert opnieuw, dus niets uit het metagegevensblok overleeft: geen camera, geen lens, geen belichtingsinstellingen, geen opnamedatum en geen gps-coördinaat van het toestel of een gekoppelde telefoon.

Voor natuurwaarnemingen werkt dat naar twee kanten en tellen beide. De datum en het gridreferentiepunt zijn de waarneming — die horen in het inzendformulier en in je eigen aantekeningen, niet alleen in een bestand. Anderzijds is een foto van een nest, een roestplaats of een zeldzame orchidee die geen coördinaten meer draagt een foto die je op een forum kunt delen zonder de vindplaats te publiceren.

Waarnemers willen doorgaans twee dingen: het detail dat de determinatie onderbouwt, en genoeg context om die te geloven. Zet het volledige kader om naar PNG, maak dan de uitsnede uit die PNG in plaats van uit een JPEG, en bewaar de uitsnede ook als PNG.

Weersta de neiging om voor het insturen te verscherpen of aan te passen. Een beoordelaar die een marginaal kenmerk beoordeelt moet weten dat wat hij ziet van de sensor komt en niet uit een schuifje.

Alles draait in de browser: de ORF wordt van schijf gelezen, doorzocht op ingesloten foto’s, gedecodeerd en teruggeschreven als PNG. Er is niets te installeren, wat de praktische situatie is voor een veldlaptop of een geleende machine.

Er wordt ook niets verzonden, wat het netwerktabblad laat zien en een losgekoppelde machine bewijst. Voor waarnemingen van kwetsbare soorten is dat het hele argument — een bestand dat weet waar een zeldzame orchidee groeit hoort niet via een naamloze server te reizen op weg naar een inzending.