AAC naar M4A omzetten

AAC wordt al twintig jaar door vrijwel alles afgespeeld, dus als een .aac-bestand raar doet, ligt dat zelden aan de codec zelf.

Het probleem is dat een kaal .aac-bestand een ADTS-stream is: een reeks audioframes bedoeld voor uitzending, elk met een klein eigen kopje, maar zonder iets dat het geheel beschrijft. Er staat nergens hoe lang het bestand duurt, waar de tweede minuut begint of welke titel erbij hoort.

M4A is Apple’s naam voor een MP4-bestand met één audiospoor. De MP4-header bevat de exacte duur, een tabel die tijd aan bestandslocatie koppelt zodat doorspoelen precies uitkomt, en een metadatablok voor titel, artiest, album en albumhoes.

Elk symptoom is daarmee te verklaren: geen 00:00 meer in Verkenner, een schuifbalk die klopt, en een albumhoes die eindelijk blijft plakken. De aanwezigheid van een herkenbare container is ook de reden dat iTunes het bestand nu wél importeert.

Bijna niemand maakt er bewust een. HLS-streaming levert audio als een reeks .aac-segmenten, dus alles wat een stream heeft opgenomen laat zo’n stapel achter, en aan elkaar plakken geeft één groot ADTS-bestand. IP-camera’s, dashcams en opnameapparatuur schrijven ADTS omdat het overal doorgeknipt kan worden.

Dat verklaart waarom de audio meestal prima is en het bestand toch onhandig: het formaat is gekozen voor apparaten, niet voor mensen die er een document van willen maken. Zulke bestanden dragen vaak ook geen enkele metadata, dus een omgezette M4A kan leeg binnenkomen — een goed moment om alsnog te taggen.

Het zou elegant zijn om de bestaande AAC-frames zonder aanpassing in de MP4-verpakking te schuiven. Deze omzetter doet dat niet: er wordt altijd een bitsnelheid aan de encoder meegegeven, wat die kortere weg uitschakelt, dus de audio wordt gedecodeerd en opnieuw gecodeerd.

Dat kost een tweede lossy stap op audio die al lossy was. Bij spraak en camera-opnames hoor je dat niet; bij muziek uit een lage-bitrate stream is het een kleine stap achteruit. Kies Hoge kwaliteit — deze omzetting draait niet om ruimte besparen, dus er is geen reden om op kwaliteit te beknibbelen.

Een kaal .aac-bestand kan metadata alleen als een ID3v2-blokje voorop dragen, een gewoonte uit MP3 die AAC zelf niet kent. Apple-software leest dat grotendeels niet, wat verklaart waarom een albumhoes op een .aac-bestand nooit blijft zitten.

Een M4A heeft een echt metadatablok dat iTunes, Music, Verkenner, Mp3tag en MusicBrainz Picard allemaal lezen. Bestaande tags gaan mee, en wat ontbrak kan er nu bij en blijft staan.

Beide lossen het verpakkingsprobleem op. MP3 kost meer, want dat betekent AAC inruilen voor een codec uit 1993 die minder uit dezelfde bits haalt, via nog een tweede lossy stap.

Kies MP3 alleen als iets dat echt eist — een autoradio die enkel .mp3 indexeert, een oude speler, een uploadformulier met een vaste lijst. Kies M4A wanneer het doel Apple-software, een moderne telefoon of een mediaserver is: de codec is daar al de juiste, alleen de verpakking hoefde te veranderen.

Komt je bronmateriaal uit HLS-segmenten, dan is het handige aan ADTS dat achter elkaar plakken zonder meer een geldige stream oplevert — geen kop om te herschrijven, geen index om opnieuw op te bouwen.

Voeg eerst samen en zet daarna één keer om. Vijftig segmenten apart omzetten geeft vijftig M4A-bestanden, geen ene opname, en een MP4-container kent geen vergelijkbare truc om ze achteraf aan elkaar te plakken.

Een opname die midden in een frame stopte, levert een afgekapt ADTS-bestand op. De omzetting leest tot aan de schade en stopt daar, meestal met een bruikbare M4A die een fractie korter is dan het origineel — maar nu met een correcte duur.

Een bestand dat helemaal geen ADTS is — een MP4-fragment dat per ongeluk .aac heet, of een omgedoopte M4A — wordt niet als framestream herkend en de omzetting meldt dat het bestand niet gelezen kon worden in plaats van te gokken.

Dit soort bestanden komt vaak in bulk binnen: sleep de hele map naar binnen, elk bestand wordt apart omgezet en je krijgt één ZIP terug, met een grens van 100 MB per bestand en honderd bestanden per keer.

Er wordt niets geüpload, en dat weegt hier extra zwaar, want kale .aac-opnames zijn vaak camera-audio of gespreksopnames met andermans stem erop. Het decoderen en verpakken gebeurt op je eigen apparaat, wat het netwerktabblad van de browser bevestigt.