JPG naar AVIF omzetten

JPEG werd in 1992 vastgelegd en zijn compressie weerspiegelt wat toen rekenkundig haalbaar was: het beeld wordt in blokjes van acht bij acht geknipt en elk blokje wordt los beschreven. AVIF is een stilstaand beeldje van AV1, een videocodec uit 2018, en brengt dertig jaar onderzoek daarna mee — wisselende blokgroottes, voorspelling vanuit aangrenzende gebieden, veel betere entropiecodering.

In de praktijk levert dat 40 tot 50 procent minder omvang op bij gelijke zichtbare kwaliteit, en het verschil groeit juist bij de beelden die de meeste websites vullen: foto’s met grote gelijkmatige vlakken. Een lucht, een strakke muur, een onscherpe achtergrond — JPEG besteedt aan elk blokje daarvan echte bits, terwijl AVIF vrijwel het hele vlak vanaf de randen voorspelt.

AVIF maken gaat traag. Een grote foto kost hier een paar seconden waar een JPG een fractie daarvan kost, omdat de encoder een veel grotere ruimte aan mogelijke beschrijvingen doorzoekt. Bij honderd bestanden merk je dat.

Die prijs komt volledig bij degene die omzet te liggen, eenmalig. Uitlezen gaat snel — bezoekers wachten nergens op — en de bespaarde bytes zijn bij elke aanvraag opnieuw bespaard, voorgoed. Voor een afbeelding op een pagina met ook maar enig bezoek is de rekensom niet spannend. Voor een losse afbeelding in een e-mail is het wachten niet waard, en dan zijn JPG of WebP het verstandige antwoord.

WebP is de veiligere, snellere, iets grotere keuze; AVIF de kleinere, tragere. Het verschil is grofweg 20 procent in het voordeel van AVIF, wat op een pagina vol foto’s meetelt en op een site met een handvol afbeeldingen verwaarloosbaar is.

Het echte antwoord voor alles wat live gaat is allebei, binnen een `<picture>`-element: browsers nemen de eerste bron die ze begrijpen, dus AVIF gaat naar wie het ondersteunt en WebP of JPG naar de rest. Dat kost een paar regels HTML en maakt kiezen overbodig. Ga je toch maar één formaat maken: WebP voor het gemak, AVIF voor het gewicht.

Je JPG’s zijn verliesgevend. Er is detail weggegooid toen ze gemaakt werden, en omzetten naar AVIF betekent dat je codeert wat er overbleef — in beginsel inclusief de JPEG-artefacten zelf. Generatieverlies bestaat echt en deze pagina doet niet alsof dat niet zo is.

In de praktijk is het niet het probleem dat het lijkt. Bij verstandige kwaliteitsinstellingen is de AVIF niet te onderscheiden van de JPG waar hij uit kwam en is hij half zo groot, omdat de winst uit een betere beschrijving komt en niet uit meer weggooien. Vanaf een onaangeroerd origineel zou beter zijn; vrijwel niemand heeft er een, en dit blijft duidelijk de moeite waard.

De getallen van AVIF vallen niet samen met die van JPEG. Een AVIF rond de 50 à 60 komt vaak overeen met een JPG op 80 à 85, dus je gewende JPEG-cijfer overnemen levert meestal een bestand op dat veel groter is dan nodig.

Begin lager dan je gevoel zegt en vergelijk. Kijk daarbij niet naar het hele beeld maar naar de lastige plekken: huid, een verlopende lucht, en tekst die in de foto staat.

Elke huidige browser leest AVIF, en dat al enkele jaren. Buiten de browser is het rafeliger dan WebP: sommige beeldviewers, diverse editors en een aantal uploadformulieren kennen het nog niet.

Daarmee is AVIF een formaat voor je eigen pagina’s en niet om naar mensen te sturen. Gaat het bestand naar een persoon in plaats van naar een pagina, dan blijft JPG het antwoord.

AVIF ondersteunt een alfakanaal en reeksen beeldjes, dus anders dan JPG zit het niet vast aan ondoorzichtige stilstaande beelden. Niets daarvan doet ertoe als de bron een JPG is, want die heeft geen van beide.

Het telt wel als je een doelformaat voor een hele site kiest. Eén formaat dekt dan foto’s, logo’s met transparantie en korte animaties, waar JPG PNG en GIF naast zich nodig heeft.

Het AVIF-formaat kan EXIF dragen, maar wat hier ontstaat draagt het niet. De omzetting decodeert het JPG tot pixels en de encoder schrijft alleen beeld: datum, toestel en coördinaten blijven in het origineel achter.

Gaan de beelden een openbare pagina op, dan werkt dat in je voordeel. Wat deze omzetting niet doet, is het JPG zelf schoonmaken: wil je dat bestand zonder metagegevens maar in zijn eigen formaat, dan doet de pagina voor metagegevens dat zonder het beeld opnieuw te comprimeren.

Sleep een map erin en haal de resultaten op als ZIP. Er is geen bovengrens en geen wachtrij, omdat het coderen op je eigen machine gebeurt.

Diezelfde machine is ook de begrenzing. AVIF coderen is de zwaarste bewerking op deze site, en honderd grote foto’s zijn minuten in plaats van seconden. Zet het aan en laat het tabblad open staan.