Wat is een ICO-bestand?

ICO is een container: een omhulsel voor stromen die door iets anders zijn gecodeerd. Het bewaart een raster van beeldpunten, dus het wordt zacht zodra je het verder vergroot dan zijn eigen resolutie. Het wordt gebruikt voor het web.

De extensie is .ico en de volledige naam Windows Icon. Allebei zeggen ze minder dan wat het bestand kan bevatten, en daar gaat de rest van deze pagina over.

Microsoft bracht het in 1985 uit.

Aan een formaat dat zo lang leesbaar is gebleven kun je iets toevertrouwen dat je over tien jaar terug wilt hebben.

Hij staat op papier en is uitvoerbaar, maar hoe de volgende versie eruitziet bepaalt de leverancier. In de praktijk is dat genoeg om het bestand te blijven openen; het is niet genoeg om erop te rekenen.

Het bestaat om één ding goed te doen voor één groep mensen. Buiten die taak is het een slechte standaardkeuze, en binnen die taak is er meestal niets beters.

ICO bewaart zijn inhoud precies. Opnieuw opslaan verandert niets, dus je kunt het zo vaak openen, bewerken en wegschrijven als je wilt zonder dat er schade opstapelt — en dat is wat er een werkformaat van maakt in plaats van een afleverformaat.

ICO draagt een alfakanaal mee, dus een logo houdt zijn zachte randen over alles wat erachter ligt in plaats van in een wit vak aan te komen.

Tot 8 bits per kanaal. Het kan werken in RGB en een geïndexeerd palet.

Acht bits per kanaal is wat een scherm laat zien en wat vrijwel elk afleverformaat meebrengt.

ICO kan geen beeld beschrijven dat langer is dan 256 beeldpunten per zijde — kleiner dan elke schermafdruk en kleiner dan elke foto die een telefoon maakt. Wat hierheen omgezet wordt, wordt verkleind om te passen, dus dit is geen randgeval maar een grens waar vrijwel elke bron tegenaan loopt.

Een ICO-bestand is niet tot één pagina beperkt, en dat telt bij het converteren naar iets dat dat wel is: één omzetting levert één bestand op met daarin één pagina — de eerste, tenzij de omzetter je laat kiezen welke.

GIMP en IcoFX lezen het, en de meeste programma’s van dezelfde soort ook.

Als een bestand niet opengaat ligt het zelden aan het formaat — vaker is het programma ouder dan het formaat. Converteren naar iets ouders is de betrouwbare weg eromheen, en daarvoor is de rest van deze site bedoeld.

Elke actuele browser leest het.

Je kunt het dus zonder zorgen op een pagina zetten of aan een bericht hangen, zonder je af te vragen wat de andere kant geïnstalleerd heeft.

ICO is bedoeld om door te geven, niet om in te werken. Er een bewerken kan en is zelden prettig; de verstandige weg loopt via de bron en een nieuwe export.

Dit is het feit dat ICO logisch maakt. Een `.ico` is een klein archief met hetzelfde pictogram op meerdere groottes — gangbaar 16, 32 en 48 pixels vierkant, vaak meer — elk opgeslagen als een compleet beeld met eigen kleurdiepte.

De essentie is dat een pictogram van 48 pixels verkleinen naar 16 pixels brij oplevert, want op die grootte doet elke pixel structureel werk. Het formaat laat een ontwerper daarom elke grootte bewust tekenen, waarbij de artwork simpeler wordt naarmate hij kleiner wordt, en het besturingssysteem of de browser kiest wat nodig is. Een ICO met één grootte is geldig en gooit de reden weg waarom het formaat bestaat.

Voor een favicon dekken 16 en 32 vrijwel alles: 16 voor het browsertabblad, 32 voor de bladwijzerbalk en voor schermen met hoge dichtheid die het tabblad tonen. 48 toevoegen kost weinig en dekt Windows-bureaubladsnelkoppelingen.

Daarna neemt de opbrengst snel af. Een vermelding van 256 pixels wordt door Windows gebruikt in weergaven met grote pictogrammen en verviervoudigt de bestandsgrootte in zijn eentje ongeveer, wat een slechte ruil is voor een favicon die bij elk paginabezoek wordt opgehaald. Neem het op voor een pictogram van een bureaubladapplicatie; laat het weg voor een website.

Op 16 bij 16 zijn er 256 pixels in totaal. Een woordmerk is onleesbaar, een dunne omtrek verdwijnt, en een gedetailleerde illustratie wordt een smoezel. Automatisch verkleinen levert precies dat op, wat verklaart waarom zoveel favicons in het tabblad op een grijze vlek lijken.

Wat werkt is één sterke vorm: één letter, een eenvoudig teken, een dekkende silhouet met hoog contrast tegen zowel lichte als donkere tabbladachtergronden. Teken het als eigen artwork in plaats van het logo te verkleinen, en controleer het op ware grootte op een echt scherm in plaats van ingezoomd.

Vroege ICO gebruikte een één-bit masker: een pixel was ofwel volledig dekkend ofwel volledig transparant, wat harde gekartelde randen opleverde op alles wat rond was. Windows XP introduceerde 32-bit ICO met een echt alfakanaal, en alles sindsdien ondersteunt het.

Dat is wat je wilt, en het is wat elke huidige tool produceert. Het doet ertoe omdat een favicon op een tabbladachtergrond staat die verschilt tussen browsers, thema’s en licht of donker modus — een pictogram met een ingebakken witte achtergrond kondigt zichzelf onmiddellijk aan in een donkere tabbalk.

Sinds Windows Vista mag een vermelding binnen een ICO een complete PNG zijn in plaats van ruwe bitmapdata. Voor de grotere groottes bespaart dit veel ruimte, aangezien een oncomprimeerde vermelding van 256 pixels rond 256 kilobyte is en hetzelfde beeld als PNG een kleine fractie daarvan.

Zeer oude software begrijpt PNG-gecomprimeerde vermeldingen niet en toont niets voor die groottes. In de praktijk betekent dat Windows XP en even oude tooling, wat geen overweging meer is voor een website. Houd de kleine groottes als bitmap en de grote als PNG, wat huidige generators standaard doen.

Een `favicon.ico` bij de root van de site is nog steeds de terugval die elke browser zonder erom te vragen controleert, en dat alleen al is een goede reden om er een te hebben. Daarnaast is de moderne regeling een set PNG’s gedeclareerd in de HTML-head, plus een SVG-favicon die schaalt en op donkere modus kan reageren.

Het eerlijke advies is dus beide in plaats van een van beide. Lever `favicon.ico` met 16 en 32 voor het automatische verzoek, en declareer PNG- en SVG-versies voor browsers die ze zullen gebruiken. De ICO is de vloer, niet het hele antwoord.

Windows-applicatie- en snelkoppelingpictogrammen, wat het oorspronkelijke werk van het formaat is en waar de grotere groottes hun plek verdienen. Pictogrammen ingesloten in `.exe`- en `.dll`-bestanden, die ICO-vermeldingen zijn in een resourcesectie. Bureaubladsnelkoppelingen, mapaanpassing en installer-artwork.

Buiten Windows en favicons verschijnt het nauwelijks. macOS gebruikt ICNS, Linux-bureaubladen gebruiken PNG en SVG. Werd je om een ICO gevraagd, dan is dat bijna zeker voor een website of een Windows-programma, en dat bepaalt welke van de twee de groottes.

Begin met een vierkante bron met royale marges — een pictogram strak bijgesneden op zijn artwork oogt groter dan zijn buren en zit ongemakkelijk. PNG met transparantie is de ideale invoer; SVG is nog beter als de tool het accepteert, aangezien elke grootte gerenderd kan worden in plaats van herbemonsterd.

Een niet-vierkante bron wordt opgevuld of bijgesneden, en geen van beide is meestal de bedoeling. De artwork vooraf bewust vierkant maken kost een moment en neemt de meest voorkomende teleurstelling met het resultaat weg.

Favicons worden ongewoon agressief gecached — vaak hardnekkiger dan de pagina zelf, en soms in een aparte opslag die een normale verversing niet raakt. Een nieuwe favicon verschijnt vaak voor iedereen behalve degene die hem maakte.

De favicon-URL rechtstreeks laden is de betrouwbare controle: dient `voorbeeld.nl/favicon.ico` de nieuwe afbeelding, dan werkte de uitrol en toont het tabblad een gecachete kopie. Een harde herlaad, een privévenster, of gewoon een dag lost het meestal op. Het is de moeite waard dit uit te sluiten voordat je iets verandert, want de gangbare reactie is de icoon telkens opnieuw te exporteren en te concluderen dat het formaat kapot is.