XLSX naar CSV omzetten

De reden om dit te doen is bijna altijd een systeem aan de andere kant: een database-import, een script, een uploadformulier, een hulpmiddel dat ouder is dan de Excel-indelingen. CSV is de kaalst denkbare tabel — waarden, komma’s, regeleinden — en juist die kaalheid is waarom alles het accepteert.

Alles wat een rekenblad doet behalve waarden vasthouden. Opmaak, kleuren, kolombreedtes, geblokkeerde titels en celopmerkingen kunnen nergens heen. Formules worden opgelost tot hun uitkomst, en dat is wat een import wil. Samengevoegde cellen dragen hun waarde één keer bij en laten de overige posities leeg, wat het nakijken waard is als je blad ze voor de opmaak gebruikt.

Dit is de grens om te kennen voor je begint. Een CSV bevat één tabel en een werkmap kan er twintig bevatten, dus alleen het eerste blad wordt omgezet. Een eerlijk alternatief is er niet — verscheidene bladen achter elkaar in één bestand plakken zou iets opleveren dat eruitziet als gegevens en het niet is.

Heb je er meerdere nodig, sla ze dan eerst los op in het rekenblad en zet ze stuk voor stuk om. Dat kost twee minuten extra en het is het verschil tussen een import die werkt en een die halverwege struikelt over een afwijkend aantal kolommen.

De CSV wordt weggeschreven als UTF-8 zonder byte-order mark, en dat is wat elke hedendaagse importeur verwacht. Excel op Windows is de ongemakkelijke uitzondering: dubbelklikken op een UTF-8-CSV kan letters met accenten in onzin veranderen, omdat Excel de codering afleidt uit de landinstelling in plaats van haar te lezen.

De oplossing is importeren in plaats van openen — Gegevens → Van tekst/CSV, en daar UTF-8 kiezen. Er is niets mis met het bestand; Excel leest het alleen met de verkeerde aanname.

Dit draait volledig in je browser. Rekenbladen zijn geregeld de gevoeligste bestanden die een organisatie heeft — salarissen, klantenlijsten, inkoopprijzen — en er is geen reden waarom er een op reis moet om zijn komma’s anders te laten neerzetten. Het betekent bovendien dat er geen Office geïnstalleerd hoeft te zijn, wat vaak juist de reden was om te zoeken.

Een rekenblad bewaart geen datum. Het bewaart een getal en een weergavevorm, en wat er in de CSV belandt is de datum uitgeschreven — dus hoe hij geschreven staat maakt enorm veel uit voor wat hem daarna leest.

Kijk de eerste paar regels na voordat je het bestand aan een import geeft. Een kolom met 03-04-2026 leest hier iedereen als 3 april en elk Amerikaans systeem als 4 maart, en geen van beide kanten meldt dat er iets misging. Verwacht de ontvangende kant ISO-datums, dan is de kolom vooraf herindelen veel goedkoper dan achteraf met de import in discussie gaan.

Een cel die € 1.234,50 toont bevat het getal 1234,5, en het getal is wat de CSV ontvangt. Symbolen, scheidingstekens voor duizendtallen en een vast aantal decimalen zijn weergave-instructies en geen gegevens.

Voor Nederlandse werkmappen zit hier de tweede val. Wij schrijven de decimaal met een komma en het duizendtal met een punt, en de komma is precies het teken waarmee een CSV zijn kolommen scheidt. Waar dat botst wordt de waarde tussen aanhalingstekens gezet, alleen kijkt de ontvanger vaak naar 1234,5 en verwacht hij 1234.5. Vraagt de import om een punt, stel het getalformaat dan in het rekenblad bij voordat je omzet — en niet daarna in de tekstverwerker, want dan raak je ook de komma’s in adressen kwijt.

Een waarde met een komma erin wordt tussen aanhalingstekens geschreven, dus een adres dat in één cel staat blijft heel in plaats van in drie kolommen uiteen te vallen. Een waarde met een aanhalingsteken erin krijgt dat teken verdubbeld, wat de CSV-afspraak voorschrijft en wat elke echte parser verwacht.

Het lastige geval is een cel met een regeleinde erin — meestal de opmerkingenkolom van een uitgedraaid formulier. Die wordt aangehaald en blijft één waarde, alleen zullen eenvoudige hulpmiddelen die op regeleinden splitsen in plaats van fatsoenlijk te lezen er nog steeds naast zitten. Wordt de import broos, haal de regeleinden er dan eerst in het rekenblad uit.

Wat omgezet wordt is het gebruikte bereik van het blad, en dat is niet altijd wat je ziet. Een rij die je hebt leeggemaakt door de inhoud te wissen in plaats van de rij te verwijderen telt nog steeds mee, dus een bestand kan eindigen met een reeks lege regels.

Verborgen rijen en kolommen gaan eveneens mee, want verbergen is een weergave-eigenschap en geen vorm van verwijderen. Staan er kolommen verborgen omdat ze niet gedeeld hadden mogen worden, verwijder ze dan voor het omzetten in plaats van op het verbergen te vertrouwen.