WAV naar OPUS omzetten

Ongecomprimeerde cd-kwaliteit stereo kost 176.400 bytes per seconde — ongeveer 10 MB per minuut, wat er ook te horen is. Opus op de hoogste kwaliteitsband komt daar ver onder, en op de laagste band levert een uur interview iets op wat je zonder nadenken kunt mailen.

Die cijfers veranderen wat praktisch is, niet alleen wat netter oogt. Een uur durend interview is als WAV al gauw honderden megabytes en als Opus een fractie daarvan — het verschil tussen een opname die op één machine blijft staan en één die je zonder nadenken kunt versturen.

MP3 werd gestandaardiseerd in 1993, AAC in 1997, Opus in 2012 als RFC 6716. Elke generatie had meer rekenkracht tot haar beschikking en een beter model van wat een luisteraar daadwerkelijk opmerkt, en Opus had als extra voordeel geen verplichting om compatibel te blijven met iets ouds.

Dat verschil valt op waar de bitrate krap is: bij lage instellingen klinkt MP3 merkbaar hol, waar Opus op dezelfde grootte nog goed te beluisteren is. Bij hoge bitrates convergeren de twee, dus het argument voor Opus is het sterkst bij precies de mensen die hier komen om bestanden klein te maken.

Opus is ongewoon omdat het uit twee ontwerpen tegelijk is opgebouwd: een spraakcoder en een algemene transformcoder, waarbij de encoder zelf kiest en mengt op basis van wat hij hoort. Oudere codecs moesten één strategie kiezen en die overal toepassen.

Het praktische effect: je hoeft niet te declareren wat je WAV bevat. Een interview met muziek eronder, een lezing, een podcast met een jingle — alles codeert netjes op één instelling.

Opus is gedefinieerd rond een samplerate van 48 kHz. Een WAV op 44.100 Hz — vrijwel elke WAV van een cd of muziekprogramma — wordt daarom vóór het coderen herbemonsterd, en er komt een stroom van 48 kHz uit.

Dit is onhoorbaar en het is de moeite waard om te weten, want het betekent dat een Opus-bestand nooit een bit-exacte vergelijking met zijn bron kan zijn. Moet een werkstroom de originele samplerate exact behouden, dan is FLAC of WAV het juiste doel.

Een groot deel van de WAV-bestanden is stereo met één microfoon over beide kanalen gedupliceerd: telefoonnotities, vergaderopnames, tekst-naar-spraak. Er is geen kanaalregeling op dit paar — de encoder krijgt alleen een codec en een bitrate mee — dus de Opus krijgt evenveel kanalen als de WAV had.

Vooraf downmixen naar mono in een editor zou ook niet helpen: de kwaliteitsband bepaalt de bitrate op basis van de codec alleen, nooit op basis van het kanaalaantal.

Voor audio geleverd over het netwerk is het verschil in omvang de hele productbeslissing: een pagina die 30 MB audio verstuurt en een die 3 MB verstuurt, gedragen zich anders op een telefoon met mobiele data. Elke huidige browser decodeert Opus.

Blijkt uit je statistieken dat er noemenswaardig verkeer van oudere apparaten komt, lever dan ook een MP3 mee en laat de opmaak kiezen. Eén Opus-bestand serveren en hopen is een keuze, en die kun je beter bewust maken.

De ondersteuning is uitstekend in software en ongelijk in hardware. Autoradio’s, oudere draagbare spelers, sommige televisies en oudere telefoons tonen het bestand en spelen het niet af.

De test is snel: converteer één bestand, zet het op het beoogde apparaat, druk op afspelen. Speelt het, converteer dan de rest. Speelt het niet, dan is MP3 de terugvaloptie die altijd werkt, tegen ongeveer driemaal de omvang.

Het voordeel van beginnen bij een WAV is dat de encoder de complete opname ziet en elk artefact in het resultaat precies eenmaal wordt geïntroduceerd.

Heb je een Opus voor het web, een MP3 voor de auto en een kleine versie voor een transcriptiedienst nodig, maak dan drie omzettingen vanaf de bron. Een Opus maken van een MP3 stapelt twee sets weggegooide audio op.

Elk bestand is beperkt tot honderd megabyte en een sleep neemt tot honderd bestanden tegelijk, samen terug als één ZIP. Lange opnames moeten eerst gesplitst worden.

Er wordt op geen enkel moment iets geüpload, wat hier zwaarder telt dan de rekensom. De WAV-bestanden die mensen in bulk naar Opus omzetten zijn interviews, therapiesessies, lezingen en juridische opnames.