MP3 naar OPUS omzetten

Al het andere aan deze omzetting is een kostenpost. Het geluid wordt gedecodeerd en opnieuw gecodeerd, de compatibiliteit van het resultaat is smaller dan die van de MP3, en niets aan de opname zelf verbetert. Of het een goed idee is komt neer op één vraag: hoeveel ruimte bespaart het echt, en is die ruimte je iets waard.

Dat is een echte vraag met een echt antwoord voor sommige archieven en een stevig nee voor andere. Honderd uur opgenomen colleges op een telefoon is een reëel probleem dat dit oplost. Een net mapje albums dat al past is geen probleem, en het opnieuw coderen ervan koopt een tweede generatie compressie voor gigabytes die niemand nodig had.

De kwaliteitsband bepaalt hoeveel dat scheelt, en de exacte bitsnelheid die de codeerbibliotheek daarachter kiest, staat hier bewust niet als een kbps-getal — dat ligt niet in onze code vast en verschilt per browser. Wat wel vaststaat: Gebalanceerd levert ruwweg de helft van de MP3, en Klein bestand duikt daar nog een flink stuk onder — niet de tienvoudige reductie die mensen zich herinneren van het omzetten van een WAV.

Op een groot archief blijft dat tellen. Vierhonderd uur opgenomen lezingen op een gangbare MP3-bitsnelheid loopt in de tientallen gigabytes; in de stand Klein bestand is dat een fractie daarvan. Op veertig albums maakt het helemaal niets uit, wat precies het onderscheid is waar deze pagina steeds op terugkomt.

Twee verliesgevende codecs achter elkaar stapelen op, want de tweede encoder ziet een golfvorm die compleet oogt en heeft geen manier om te herkennen wat de eerste al verwijderde. Hij besteedt bits aan het bewaren van artefacten en past zijn eigen model toe op beslissingen die al genomen zijn.

Hoe hoorbaar dat is hangt vrijwel volledig af van de verhouding tussen bron en band. Een gangbare MP3 coderen in de stand Hoge kwaliteit is bijna niet te horen; muziek door Klein bestand halen is overduidelijk een gecomprimeerd bestand. Opus degradeert geleidelijk in plaats van hard, wat hier een echt voordeel is — een zwaar gecomprimeerd Opus-bestand klinkt zacht in plaats van metaalachtig — maar geleidelijk is niet gratis.

Opgenomen colleges, interviews, congressessies, preken, luisterboeken, podcastarchieven en spraakmemo's zijn allemaal één spreker in een ruimte, wat het makkelijkste materiaal is dat elke codec ooit tegenkomt. Opus is ontworpen met spraakcodering ingebouwd en is uitzonderlijk goed op lage bitrates op precies dit materiaal.

De stand Klein bestand is de juiste keuze en kost op dit materiaal minder dan je zou verwachten. Een MP3 van één spreker komt terug op een fractie van de omvang, en een luisteraar zou op een koptelefoon moeite hebben om het verschil te horen. Het aantal kanalen doet er hier niet toe — een stereo-opname van één microfoon blijft stereo — dus de besparing komt alleen uit de gekozen stand. Voor een archief van honderden uren is dit de omzetting die het draagbaar maakt.

Een muziekverzameling heeft de verkeerde vorm hiervoor. De bestanden zijn al vrij klein, de besparing is hooguit de helft, het materiaal is waar een codec het lastigst mee heeft, en de bestemming — een auto, een stereo-installatie, een draagbare speler — is precies waar Opus-ondersteuning ophoudt.

Er is één situatie waarin het zin heeft: een telefoon die een zeer grote bibliotheek moet dragen en verder nergens speelt. Zelfs dan levert converteren vanaf de originele cd's of vanaf FLAC, als die nog bestaan, een beter bestand op bij dezelfde omvang, omdat het de stapeling volledig vermijdt. Grijp naar de transcodering wanneer de MP3 werkelijk alles is wat er nog is.

MP3 werkt in vaste blokken en vult het begin en einde van elk nummer op om het laatste blok te vullen, meestal een paar tientallen milliseconden. Spelers die de opvulinformatie van de encoder lezen kunnen die wegknippen; decoderen voor een omzetting garandeert niet dat dat gebeurt.

De Opus-encoder voegt daar zijn eigen aanloop aan toe, en al legt de Ogg Opus-header die pre-skip vast zodat een net decoderende speler hem kan negeren, de opvulling van de MP3 is dan al gewone audio geworden. Het resultaat op een liveplaat, een opera of een gemixte set is een korte stilte bij elke naadovergang. Laat die albums zoals ze zijn; het zijn ook de albums die je het minst opnieuw gecodeerd zou willen zien.

Het faalpunt van deze migratie is geen geluidskwaliteit, het is een apparaat dat het resultaat niet afspeelt. Ondersteuning is universeel in browsers en desktopsoftware, dun in autoradio's, oudere spelers, televisies en hifistreamers, en er is geen manier om dat van een specificatieblad af te lezen.

Zet dus een handjevol om, zet ze op de daadwerkelijke bestemming, en druk op afspelen voordat je iets onomkeerbaars doet. Verwijder de MP3's pas nadat het archief een tijdje in de praktijk gebruikt is. Dat kost een week met beide kopieën en voorkomt de versie van deze klus waarbij een bibliotheek van 200 GB wordt omgezet in een onspeelbare.

Een Ogg Opus-bestand draagt een blok benoemde tekstvelden, dus titel, artiest, album en de gewone waarden uit de ID3-tags van de MP3 hebben een plek om te landen. De twee systemen zijn niet identiek, en alles ongewoons dat een specifieke taggingtool schreef is het eerste dat verdwijnt.

Voor een spraakarchief maakt dat zelden uit, want die verzamelingen zijn toch georganiseerd op bestandsnaam en map. Voor alles wat je in een speler wilt doorbladeren: converteer één album, bekijk het daar, en herstel de velden voor de hele partij in een tag-editor als dat nodig is.

Elke drop neemt tot honderd bestanden van 100 MB elk, wat voor MP3-bronnen meer dan een uur audio per bestand is, en geeft ze samen terug als ZIP. Er wordt niets opgehaald om het te laten werken: de Opus-encoder zit standaard in elke browser, dus de omzetting begint zodra de bestanden landen.

Er wordt ook niets geüpload, wat voor dit materiaal het punt is. De archieven die mensen in bulk verkleinen zijn colleges, interviews, therapiesessies, juridische opnames en persoonlijke spraakmemo's, en een omzetting die ze op de machine houdt waar ze al staan is de enige soort die het waard is daarop toe te passen.