Wat is een WMA-bestand?

WMA is een codec: de codering zelf, niet de doos waarin die reist. Het wordt gebruikt voor een af bestand overdragen.

De extensie is .wma en de volledige naam Windows Media Audio. Allebei zeggen ze minder dan wat het bestand kan bevatten, en daar gaat de rest van deze pagina over.

Microsoft bracht het in 1999 uit.

Aan een formaat dat zo lang leesbaar is gebleven kun je iets toevertrouwen dat je over tien jaar terug wilt hebben.

Hem lezen buiten de eigen software van de leverancier leunt op het werk van andere mensen, meestal door te kijken en niet door documentatie. Dat gaat meestal goed en soms niet, en dat is precies de reden om te converteren wat je wilt bewaren.

Wie het gemaakt heeft is verdergegaan, en ondersteuning wordt eerder ingetrokken dan uitgebreid. Wat nog in dit formaat staat, verhuis je beter zolang het gereedschap daarvoor er nog is.

WMA gooit detail weg om klein te blijven, en wat weg is komt niet terug. Voor iets dat bekeken wordt is dat de juiste ruil, voor iets dat bewerkt wordt de verkeerde: elke keer opnieuw opslaan neemt weer een hap.

Tot 8. Twee dekt stereo en dat is wat vrijwel alles is; meer dan twee is surround, en dat is het deel dat het snelst wordt samengevouwen bij het converteren naar een formaat dat het niet omschrijft.

Windows Media Player en VLC lezen het, en de meeste programma’s van dezelfde soort ook.

Als een bestand niet opengaat ligt het zelden aan het formaat — vaker is het programma ouder dan het formaat. Converteren naar iets ouders is de betrouwbare weg eromheen, en daarvoor is de rest van deze site bedoeld.

Geen enkele browser leest het.

Dat is veruit de meest voorkomende reden om het te converteren: niet dat het formaat slecht is, maar dat de plek waar je het bestand wilt tonen het niet kan lezen.

WMA is bedoeld om door te geven, niet om in te werken. Er een bewerken kan en is zelden prettig; de verstandige weg loopt via de bron en een nieuwe export.

De terugkerende klachten: buiten het eigen terrein is de ondersteuning ongelijk.

Niets daarvan is een reden om het formaat te mijden. Het zijn de dingen die je beter kent voordat een ervan je verrast, en dat is een andere en een nuttigere bewering.

Daar komt bijna elk WMA-bestand vandaan. Windows Media Player ripte jarenlang standaard naar WMA, dus iedereen die tussen ongeveer 1999 en 2010 zijn cd’s op een computer zette zonder een instelling te wijzigen, heeft er een bibliotheek van — vaak de enige kopie, want de schijven gingen naar de kringloop.

De rest komt uit de downloadwinkels van diezelfde periode, van Windows Mobile-telefoons, en van dictafoons en spraaksoftware die met Windows meekwam. Vrijwel niets maakt nog WMA — FFmpeg levert nog steeds de wmav1- en wmav2-encoders, en verder bijna niets.

WMA Standard is de gewone lossy codec, degene waarin een geripte cd staat. WMA Pro is een latere, betere lossy codec die veel minder software ondersteunt. WMA Lossless is echt verliesvrij — bit voor bit identiek aan de cd — en degene die het waard is te identificeren vóór je iets omzet. WMA Voice is een lage-bitsnelheid spraakcodec van dictafoons.

Ze delen allemaal dezelfde extensie, en het verschil doet er enorm toe bij het omzetten. Een verliesvrij bestand omzetten naar MP3 gooit echte informatie weg; een lossy bestand omzetten naar FLAC wint niets en vermenigvuldigt de omvang.

Muziek gekocht bij de winkels uit het Windows Media-tijdperk, en tracks van de toenmalige abonnementsdiensten, waren verpakt in DRM gekoppeld aan een licentie op één specifieke computer. Die licentieservers bestaan niet meer.

Een beveiligd bestand kan niet omgezet worden, en een converter die er eentje krijgt, meldt een fout in plaats van audio te produceren. Bestanden die je van je eigen cd’s hebt geript, hebben geen DRM en zetten normaal om — wat de overgrote meerderheid is van wat mensen hebben.

Windows Media Player is uitgefaseerd, iTunes en het Apple-ecosysteem speelden WMA nooit af, geen enkele browser ondersteunt het, geen telefoon speelt het native af, en de meeste autosystemen en streamingapparaten weigeren het. VLC en een handvol desktopspelers doen het nog wel.

Dat is het praktische argument om te migreren: niet dat het formaat slecht is, maar dat het aantal dingen dat het kan afspelen elk jaar krimpt terwijl dat aantal voor MP3 of FLAC dat niet doet.

Vanuit WMA Lossless: zet om naar FLAC. Beide zijn verliesvrij, dus er gaat niets verloren, en FLAC is een open formaat ondersteund door vrijwel elke serieuze speler. Dit is het ene geval waarin de omzetting echt gratis is.

Vanuit WMA Standard: zet om naar MP3 of AAC op een hoge bitsnelheid — 256 of 320. De bron is al lossy, dus dit is een tweede lossy pas en daar valt niets aan te doen; een hoge instelling houdt het verlies onder wat iemand op gewone apparatuur zal horen. Omzetten van een lossy WMA naar FLAC is de fout om te vermijden.

WMA-bestanden dragen artiest, album, tracknummer, jaar en vaak albumhoezen, en een bibliotheek van tweeduizend nummers die zonder dat alles aankomt, is een weekend reparatiewerk.

Een degelijke omzetting neemt die velden mee naar de eigen tags van het doelformaat. Het is de moeite waard om vijf albums om te zetten, ze in je speler te openen, en te controleren of artiest, album en tracknummer klopten, voordat je de hele bibliotheek doet.

Werk vanaf de hoogste kwaliteitskopie die je hebt, wat het WMA-bestand is en niet iets dat je al omgezet hebt. Zet in één keer om in plaats van in stappen, want elke lossy stap stapelt op. En bewaar de originelen tot de nieuwe bibliotheek een tijdje is gebruikt.

Staan sommige cd’s nog op de plank, dan is opnieuw rippen naar FLAC beter dan welke omzetting dan ook, want dat start vanaf de schijf in plaats van vanaf een lossy kopie ervan. Voor de rest is een zorgvuldige eenmalige omzetting het beste wat kan.

WMA is het audiodeel van een bredere familie die Microsoft Advanced Systems Format (ASF) noemde, waar WMV — Windows Media Video — het videodeel van is. Beide bestandstypen delen dezelfde containerstructuur, en een .wmv-bestand kan intern WMA-audio dragen naast zijn videospoor.

Dat verklaart waarom sommige tools die WMA-audio uit een videobestand willen extraheren, eigenlijk een .wmv aanspreken in plaats van een los .wma-bestand, en waarom de codec-ondersteuningsproblemen van WMA zich in de videowereld herhalen bij WMV — hetzelfde vertrek uit relevantie, om dezelfde redenen.