MP3 naar AIFF omzetten

MP3-compressie verwijdert onderdelen van een opname die volgens een gehoormodel toch niet worden gemist. Die onderdelen liggen nergens compact opgeslagen in het bestand — ze zijn weg. AIFF doet daarna het tegenovergestelde perfect: elk sample wordt bewaard zoals het is aangeleverd, zonder compressie.

Het resultaat is een groot bestand met precies het geluid dat de MP3 al bevatte. Handig zodra iets verderop in de keten om ongecomprimeerde PCM vraagt, en geen verbetering in welke zin dan ook. Bestaat de opname ergens in betere staat, dan hoort die kopie in de sessie thuis.

AIFF is Apples ongecomprimeerde formaat uit 1988, en Mac-audiotools zijn ermee groot geworden: Logic, samplerformaten van daarvoor, cd-authoringsoftware, huisstijlen uit de tijd dat die programma’s de enige waren. Huidige Logic-versies importeren een MP3 prima, dus de eis komt meestal ergens anders vandaan — een sjabloon, een leverspecificatie, of apparatuur.

Apparatuur is de minst onderhandelbare van die drie. Samplers en groovemachines kennen alleen PCM, omdat een decoder firmware zou zijn die iemand had moeten schrijven en onderhouden. Vraagt een apparaat om AIFF, dan is omzetten het hele antwoord.

Ongecomprimeerde cd-kwaliteit stereo kost 176.400 bytes per seconde — zo’n 10 MB per minuut — of de minuut nu een orkest is of stilte, want elk sample wordt als gewoon getal weggeschreven. Een MP3 van 192 kbps kost 1,44 MB per minuut, een van 128 kbps 0,96.

De vermenigvuldiger volgt dus uit de brontbitrate: ruwweg zeven keer vanaf 192 kbps, ongeveer tien vanaf 128 kbps. Een nummer van vier minuten gaat van circa 5,8 MB naar circa 42 MB. Geen instelling verandert dat, omdat AIFF helemaal niet comprimeert — precies waarom iets erom vraagt.

Een AIFF is een reeks blokken, en dit schrijft er exact twee: COMM met het aantal kanalen, het aantal frames, de bitdiepte en de samplerate, en SSND met de samples zelf. Meer wordt er niet weggeschreven.

Elk ID3-label op de MP3 — titel, artiest, album, jaar, hoesje — ontbreekt dus in het resultaat, en geen latere stap haalt het terug uit de AIFF. Voor een Logic-sessie of een samplerslot is dat volkomen terecht; voor iets bestemd voor een muziekbibliotheek noteer je de metadata elders voordat je omzet.

Een audio-cd is 16-bit stereo op 44.100 Hz, niets anders. Deze omzetting behoudt de samplerate van de MP3 en schrijft 16-bit PCM, dus een MP3 op 44.100 Hz levert precies het bestand dat een authoringtool wil.

Een MP3 op 48.000 Hz — normaal voor geluid uit video — levert een AIFF op 48.000 Hz, en dan moet de authoringtool zelf herbemonsteren of weigert hij het bestand. Controleer de bron voordat je een hele schijf omzet, want een mix van sampleratio’s is precies het probleem dat pas bij het branden opduikt.

De PCM hier is 16 bits per sample. Bij een verliesvrije bron zou dat een echte afweging zijn, want een 24-bit master heeft diepte die 16 bits niet kan bevatten. Bij een MP3 is er niets af te wegen: de bron heeft geen extra diepte om te bewaren, en 24-bit padding maakt het bestand alleen groter zonder meer informatie.

Zestien bits op 44.100 Hz is bovendien wat de meeste bestemmingen voor deze omzetting daadwerkelijk vragen — cd-authoring, samplerslots, leverstandaarden. Draait een sessie op 24-bit, dan past de AIFF er als 16-bit bestand gewoon in.

MP3-encoders werken in vaste blokken en voegen aan begin en eind een korte stilte toe om het laatste blok te vullen — meestal een paar tientallen milliseconden. Spelers die de opvulinformatie van de encoder lezen, knippen die weg; een ongecomprimeerd bestand heeft die informatie niet, dus de stilte wordt onderdeel van de samples.

In een tijdlijn valt dat niet op. Voor iets dat op een precieze lengte moet uitkomen of moet loopen — een samplerhit, een loop — is het het eerste om te controleren, want het bestand begint niet meer waar de opname begint. Knip het bij in een editor na het omzetten.

Beide bevatten identieke ongecomprimeerde PCM en geen van beide heeft een geluidsvoordeel; ze verschillen alleen in byte-volgorde en de vorm van de header. Noemt een specificatie er een, gebruik die. Noemt niets er een, dan beslist de bestemming.

AIFF is de veiligere keuze binnen een puur Mac-workflow en voor alles dat naar een studio gaat die er zo om vroeg. WAV is veiliger zodra een Windows-machine, een webtool, een transcriptiedienst of een game-engine in het spel is. Beide bewaren is geen goed idee, want elke kopie is nog eens 10 MB per minuut van hetzelfde geluid.

Bestanden zijn beperkt tot 100 MB elk. Die grens geldt voor wat je aanlevert, en een MP3 is meestal klein genoeg om dat nooit te raken — maar de AIFF die eruit ontstaat groeit met ongeveer 10 MB per minuut, dus een lange opname vraagt behoorlijk wat geheugen in een tabblad.

Voor nummers, samples en fragmenten is dat comfortabel, en honderd tegelijk kunnen als ZIP worden meegenomen. Voor een concertopname of een lang interview knip je eerst in een editor. Er wordt niets geüpload, dus de beperking zit in het geheugen van het tabblad, niet in een limiet die iemand kan verhogen.