Wat is een ARW-bestand?

ARW is een container: een omhulsel voor stromen die door iets anders zijn gecodeerd. Het bewaart een raster van beeldpunten, dus het wordt zacht zodra je het verder vergroot dan zijn eigen resolutie. Het wordt gebruikt voor fotografie en bewerken.

De extensie is .arw en de volledige naam Sony Alpha Raw. Allebei zeggen ze minder dan wat het bestand kan bevatten, en daar gaat de rest van deze pagina over.

Sony bracht het in 2005 uit. Het komt uit camera’s van Sony Alpha bodies.

De leeftijd is om een praktische reden interessant: hoe ouder een formaat, hoe meer programma’s de tijd hebben gehad om het te leren.

Hem lezen buiten de eigen software van de leverancier leunt op het werk van andere mensen, meestal door te kijken en niet door documentatie. Dat gaat meestal goed en soms niet, en dat is precies de reden om te converteren wat je wilt bewaren.

ARW bewaart zijn inhoud precies. Opnieuw opslaan verandert niets, dus je kunt het zo vaak openen, bewerken en wegschrijven als je wilt zonder dat er schade opstapelt — en dat is wat er een werkformaat van maakt in plaats van een afleverformaat.

ARW heeft nergens plaats om doorzichtigheid vast te leggen. Wat in de bron doorscheen wordt bij het converteren met een egale kleur gevuld — wit, tenzij er iets anders gekozen wordt.

Tot 14 bits per kanaal. Het kan werken in RGB.

Meer dan acht bits per kanaal is wat een verloop ervan weerhoudt om bij het bewerken in stappen uiteen te vallen: het telt in een werkbestand en bijna nooit in een afgerond bestand.

Adobe Lightroom, Capture One en darktable lezen het, en de meeste programma’s van dezelfde soort ook.

Als een bestand niet opengaat ligt het zelden aan het formaat — vaker is het programma ouder dan het formaat. Converteren naar iets ouders is de betrouwbare weg eromheen, en daarvoor is de rest van deze site bedoeld.

Geen enkele browser leest het.

Dat is veruit de meest voorkomende reden om het te converteren: niet dat het formaat slecht is, maar dat de plek waar je het bestand wilt tonen het niet kan lezen.

ARW kan de EXIF-gegevens, de XMP-gegevens en de GPS-coördinaten bevatten.

Over de GPS-coördinaten is het de moeite waard even na te denken voordat een bestand ergens heen gaat: ze vertellen waar de foto is gemaakt, en vrijwel niets wijst je erop dat ze er nog in staan.

ARW is bedoeld om te openen en te wijzigen. Houd het bestand in dit formaat zolang het werk loopt, en exporteer eruit wanneer er een afgeronde versie nodig is.

De terugkerende klachten: programma’s tonen vaak een ingebouwde voorvertoning in plaats van de echte gegevens en buiten het eigen terrein is de ondersteuning ongelijk.

Niets daarvan is een reden om het formaat te mijden. Het zijn de dingen die je beter kent voordat een ervan je verrast, en dat is een andere en een nuttigere bewering.

ARW is wat elke Sony-camera schrijft wanneer die op raw staat — de Alpha-systeemcamera’s, de oudere spiegelreflexen, de RX-compacts. Canon schrijft CR2 en CR3, Nikon schrijft NEF, Olympus en OM System schrijven ORF. Elke fabrikant houdt zijn eigen formaat aan, en geen ervan is uitwisselbaar.

Die versnippering is de reden dat een rawbestand lastiger te openen is dan een JPG. Er is niet één rawformaat om te ondersteunen; er zijn er tientallen, elk ongedocumenteerd, elk veranderend bij elke nieuwe camera. Software moet ze allemaal apart worden bijgebracht.

Een ARW bevat de metingen van de sensor voordat er iets is besloten. Geen witbalans toegepast, geen contrastcurve, geen scherpte, geen kleurinterpretatie — gewoon één helderheidswaarde per fotosite, gerangschikt in het mozaïekpatroon dat het kleurfilter oplegt.

Daar een foto van maken vereist demosaicing, en verschillende software doet dat verschillend. Daarom levert dezelfde ARW geopend in Lightroom, Capture One en Sony’s eigen tool drie subtiel verschillende beelden op, geen van alle fout. Het bestand is de meting; de foto is een interpretatie ervan.

Sony-camera’s leggen 14 bits per kanaal vast — 16.384 helderheidsniveaus — dalend naar 12 in sommige serie- en stille modi. Een JPG heeft er 256. Dat verschil is het hele praktische argument om raw te fotograferen.

Het betekent dat een slecht belichte opname vaak nog te redden is. Drie stops terughalen uit een uitgebrande lucht, of schaduwen optillen zonder dat ze in gekleurde brei veranderen, zijn routinehandelingen op een ARW en onmogelijk op de JPG van dezelfde sluiterdruk. Zodra de camera een JPG heeft geschreven, zijn die niveaus al weggegooid.

Dit is het Sony-specifieke feit dat de moeite waard is om te kennen. Jarenlang was Sony’s enige rawoptie een gecomprimeerde ARW die niet verliesvrij is — ze past elf-bit deltacodering toe binnen blokken pixels, en op zeer contrastrijke randen kan dat lichte geposteriseerde artefacten opleveren.

In gewone foto’s is het onzichtbaar en was het debat vooral theoretisch. Het wordt zichtbaar in het specifieke geval waarvoor het bekritiseerd werd: een harde lichtdonker-overgang, zoals een tak tegen een felle lucht, hard doorgetrokken bij het bewerken. Fotografen vonden het, Sony werd er jarenlang op aangesproken, en het is de oorsprong van het compressiemenu dat nieuwere camera’s hebben.

Nieuwere Alpha-camera’s bieden drie instellingen en het verschil is aanzienlijk. Oncomprimeerd loopt van ongeveer 50 tot 120 MB per beeld afhankelijk van de sensor. Lossless gecomprimeerd geeft een identiek beeld op ruwweg de helft daarvan. Lossy gecomprimeerd is het kleinst en is het oude schema.

Lossless gecomprimeerd is de verstandige standaard en er is geen reden om in plaats daarvan oncomprimeerd te fotograferen — de bestanden zijn simpelweg groter voor dezelfde pixels. De enige kanttekening is dat lossless gecomprimeerde ARW nieuwer is, dus oudere software leest hem soms niet terwijl de oncomprimeerde variant van dezelfde camera probleemloos wordt afgehandeld.

Elke nieuwe Sony-body schrijft een licht afwijkende ARW, en elk programma dat ze leest moet daarvoor apart worden bijgewerkt. Adobe, Capture One en de opensourcebibliotheken brengen allemaal updates uit, en er zit een gat tussen het moment dat een camera bij klanten belandt en die update — historisch weken tot een paar maanden.

Een gloednieuwe camera levert dus bestanden op die gevestigde software als onbekend afwijst, wat aanvoelt als een kapot bestand en dat niet is. De oplossingen zijn wachten, bijwerken, of omzetten naar DNG, wat een gedocumenteerd formaat is dat alles al begrijpt.

Elke ARW bevat een JPG-voorbeeld op volle grootte — het beeld dat op het cameraschermpje wordt getoond, met Sony’s eigen verwerking toegepast. Daarom toont een niet-ondersteunde ARW nog steeds een miniatuur in een bestandsbrowser, en waarom het beeld soms lijkt te veranderen terwijl software klaar is met laden: het voorbeeld wordt vervangen door de echte conversie.

Het is ook een handige uitweg. Opent een bestand niet goed, dan kan het ingebedde JPG meestal worden geëxtraheerd, wat een bruikbaar beeld op volle resolutie geeft terwijl de raw wacht op softwareondersteuning. Het is een noodoplossing, niet het rawbestand — geen van de bewerkingsruimte zit erin.

Heel veel. Cameramodel en serienummer, objectief, brandpuntsafstand, diafragma, sluitertijd, ISO, exacte datum en tijd, opnamemodus, en — als de camera gekoppeld was aan een telefoon of een ontvanger heeft — de GPS-coördinaten.

Vrijwel niets daarvan overleeft een omzetting naar JPG of PNG zoals mensen aannemen: de belichtingsdetails komen meestal mee, de locatie mogelijk wel of niet, afhankelijk van de tool. Wordt een foto gepubliceerd, dan verdient de locatie een bewuste beslissing in plaats van een hoopvolle aanname.

Om te delen, af te drukken of aan een klant te geven, zet om naar JPG op hoge kwaliteit — het resultaat is een foto in plaats van een meting, en het opent overal. Voor verder bewerken buiten een rawworkflow, of waar elke pixel bewaard moet blijven, zet om naar PNG of TIFF en accepteer de omvang.

Bewaar de ARW hoe dan ook. Het omgezette bestand heeft de witbalans, de contrastcurve en de kleurinterpretatie permanent ingebakken, en die beslissingen zijn niet meer terug te draaien. Het rawbestand is het negatief, en er is geen manier om er nog een te maken.