Wat is een TIFF-bestand?

TIFF is een container: een omhulsel voor stromen die door iets anders zijn gecodeerd. Het bewaart een raster van beeldpunten, dus het wordt zacht zodra je het verder vergroot dan zijn eigen resolutie. Het wordt gebruikt voor drukwerk, scannen en archivering.

De extensie is .tif en de volledige naam Tagged Image File Format. Allebei zeggen ze minder dan wat het bestand kan bevatten, en daar gaat de rest van deze pagina over.

Adobe bracht het in 1986 uit. De specificatie is TIFF 6.0.

Aan een formaat dat zo lang leesbaar is gebleven kun je iets toevertrouwen dat je over tien jaar terug wilt hebben.

Hij staat op papier en is uitvoerbaar, maar hoe de volgende versie eruitziet bepaalt de leverancier. In de praktijk is dat genoeg om het bestand te blijven openen; het is niet genoeg om erop te rekenen.

TIFF bewaart zijn inhoud precies. Opnieuw opslaan verandert niets, dus je kunt het zo vaak openen, bewerken en wegschrijven als je wilt zonder dat er schade opstapelt — en dat is wat er een werkformaat van maakt in plaats van een afleverformaat.

TIFF draagt een alfakanaal mee, dus een logo houdt zijn zachte randen over alles wat erachter ligt in plaats van in een wit vak aan te komen.

Tot 32 bits per kanaal. Het kan werken in RGB, CMYK, het model dat een drukpers nodig heeft, grijswaarden en Lab.

CMYK bepaalt of een drukkerij het bestand aanneemt, en het is het eerste wat verdwijnt bij het converteren naar een schermformaat.

Een TIFF-bestand is niet tot één pagina beperkt, en dat telt bij het converteren naar iets dat dat wel is: één omzetting levert één bestand op met daarin één pagina — de eerste, tenzij de omzetter je laat kiezen welke.

TIFF legt de onderdelen van een beeld apart neer in plaats van samengerekend — dat maakt het een werkbestand. Bijna elk formaat waarnaar het converteert legt ze samen, en dat is niet terug te draaien: bewaar het origineel met lagen.

Ook bekend als TIF. Handig bij het zoeken naar een programma dat ermee overweg kan: de naam op de specificatie en de naam in het menu zijn niet altijd dezelfde.

Adobe Photoshop, Affinity Photo en ImageMagick lezen het, en de meeste programma’s van dezelfde soort ook.

Als een bestand niet opengaat ligt het zelden aan het formaat — vaker is het programma ouder dan het formaat. Converteren naar iets ouders is de betrouwbare weg eromheen, en daarvoor is de rest van deze site bedoeld.

Maar een deel van de browsers leest het.

Waar de ondersteuning ongelijk is, is een tweede formaat ernaast het gebruikelijke antwoord: de browser pakt wat hij begrijpt en niemand valt buiten de boot.

TIFF kan de EXIF-gegevens, de XMP-gegevens, de IPTC-velden, ICC-profielen en de GPS-coördinaten bevatten.

Over de GPS-coördinaten is het de moeite waard even na te denken voordat een bestand ergens heen gaat: ze vertellen waar de foto is gemaakt, en vrijwel niets wijst je erop dat ze er nog in staan.

TIFF is bedoeld om te openen en te wijzigen. Houd het bestand in dit formaat zolang het werk loopt, en exporteer eruit wanneer er een afgeronde versie nodig is.

De terugkerende klachten: de bestanden zijn groot voor wat erin staat en buiten het eigen terrein is de ondersteuning ongelijk.

Niets daarvan is een reden om het formaat te mijden. Het zijn de dingen die je beter kent voordat een ervan je verrast, en dat is een andere en een nuttigere bewering.

TIFF definieert niet één rangschikking van bytes. Het definieert een container opgebouwd uit tags — genummerde velden die breedte, hoogte, bitdiepte, kleurmodel, compressiemethode en indeling beschrijven — en bijna alles daarvan is optioneel. Twee bestanden kunnen allebei geldige TIFF’s zijn en bijna niets gemeen hebben.

Dat is de hele reden dat TIFF de reputatie heeft lastig te zijn. Een programma implementeert geen TIFF; het implementeert de subset van tagcombinaties die het verwacht, en al het andere is gokken. Opent de ene TIFF wel en de andere van dezelfde scanner niet, dan is dit waarom.

Veel TIFF’s dragen helemaal geen compressie, met elke pixel als ruwe bytes. Een A4-pagina gescand op 300 dpi in kleur is ongeveer 25 megabyte; dezelfde pagina op 600 dpi is rond de 100. Er is niets misgegaan — het bestand bevat exact wat de scanner mat.

Compressie is beschikbaar en komt in incompatibele smaken: LZW en Deflate zijn verliesvrij en breed gelezen, PackBits is een eenvoudig run-length-schema, Groep 3 en Groep 4 zijn de faxcoderingen voor zwart-witdocumenten, en JPEG-in-TIFF heeft verlies.

ARW, NEF, ORF, RAF, CR2 en DNG zijn allemaal gebouwd op TIFF’s tagstructuur. Een cameramerk dat een raw-formaat ontwierp, vond geen container uit; het nam TIFF, voegde eigen tags toe voor sensordata en objectiefcorrecties, en veranderde de extensie.

Dit verklaart veel gedrag van raw-bestanden. Het is waarom software die het raw-formaat van de ene fabrikant leest een voorsprong heeft op andere, waarom raw-bestanden EXIF dragen zoals TIFF’s dat doen. Canon’s CR3 is de opvallende uitzondering — het verliet TIFF voor het ISO base media format.

TIFF ondersteunt meerdere afbeeldingen in één bestand, wat verklaart hoe documentscanners een meerpagina-scan opslaan. Elke pagina is een complete afbeelding met eigen tags, aan elkaar geketend.

Dit is de meest voorkomende verrassing bij omzetten. JPG en PNG bevatten precies één afbeelding, dus een TIFF van tien pagina’s omzetten produceert de eerste pagina en gooit de rest weg. PDF is het enige gangbare doel met pagina’s, en deze converter gebruikt dat ook niet — een TIFF van tien pagina’s wordt een PDF van één pagina.

Document- en archiefbeheer in de juridische, verzekerings- en gezondheidszorgsector. Rechtbank- en overheidssystemen gespecificeerd decennia geleden. Drukwerkproductie, waar CMYK-TIFF’s een standaard leverformaat blijven. Archiveringsnormen, waarvan verscheidene het expliciet noemen. Wetenschappelijke en medische beeldvorming.

De rode draad zijn instellingen die ooit een formaat kozen en er processen omheen bouwden. Niemand kiest TIFF in 2026 voor het gemak — het wordt voor je gekozen, en dat is de situatie van vrijwel iedereen die er eentje omzet.

Archiveringsspecificaties eisen vaak bitonale TIFF: één bit per pixel, puur zwart of puur wit, meestal met Groep 4-faxcompressie. Voor gedrukte tekst is dat opvallend efficiënt — een gescande pagina kan onder de 100 kilobyte blijven.

Het produceren ervan betekent een drempel kiezen, en dat verkeerd doen vernietigt dunne lijnen, vage stempels, potloodaantekeningen en alles grijs. Software gebouwd voor scannen doet dit goed, met adaptieve drempels die over de pagina variëren.

TIFF kan een alfakanaal dragen, en Photoshop kan lagen erin opslaan via eigen tags. Een gelaagde TIFF opent in Photoshop met zijn lagen intact en opent overal elders als een platgeslagen samenstelling.

Dat is geen schade en er gaat niets verloren uit het bestand — het andere programma leest de eigen tags simpelweg niet. Het betekent wel dat een gelaagde TIFF veel groter is dan hij lijkt te rechtvaardigen.

TIFF beheerst 16 bits per kanaal waar JPG en PNG in algemeen gebruik 8 beheersen — 65.536 niveaus tegen 256. Scanners, camera’s en drukwerkstromen schrijven het, en het is een van de redenen dat TIFF standhoudt in serieuze beeldbewerking.

Het telt op één plek: bewerken. De extra speelruimte voorkomt dat een sterke curve- of belichtingsaanpassing een verloop bandt. Voor bekijken, versturen of publiceren maakt het geen enkel verschil.

PNG wanneer elke pixel moet overleven — dezelfde verliesvrije inhoud, een fractie van de grootte, en geopend door elk programma van deze eeuw. JPG wanneer het bestand klein genoeg moet zijn om te versturen en de inhoud fotografisch is of een document dat gelezen zal worden. PDF wanneer het resultaat gearchiveerd, geprint of aangehecht moet worden als document.

Bewaar de TIFF als het een originele scan is van iets dat niet opnieuw gescand kan worden, of als een systeem aan de ontvangende kant er specifiek om vraagt. Gezien wat mensen scannen — contracten, medische dossiers, juridische stukken, identiteitsdocumenten — telt lokaal converteren hier zwaarder dan bijna overal elders.