M4A naar WAV omzetten

M4A is een container en de registry noemt er twee codecs binnen: AAC en ALAC. Welke van de twee je hebt, bepaalt of deze omzetting een compatibiliteitsstap is of een archiveringsstap, en het is de nuttigste minuut die je kunt besteden voordat je iets omzet.

De bestandsgrootte verraadt het meteen. Een M4A van vier minuten AAC is vier tot acht megabyte; hetzelfde nummer als Apple Lossless is twintig tot dertig. Op een Mac noemt Command-I bij het bestand de codec ronduit; in de Music-app toont een Soort-kolom "Apple Lossless-audiobestand" tegenover "AAC-audiobestand". Is het ALAC, dan is de WAV die je krijgt bit voor bit het geluid dat de encoder inging, en de waarschuwingen op deze pagina over niets herstellen zijn dan niet op jou van toepassing.

Voor het gewone geval — AAC — is de eerlijke conclusie dat decoderen naar WAV niets herstelt. AAC werkt door permanent delen van de opname weg te gooien die het oor waarschijnlijk het minst mist. Die delen zijn niet gecomprimeerd, niet verborgen en niet terug te halen; ze zijn afwezig. De overgebleven samples oncomprimeerd wegschrijven levert een bestand op dat vijf tot tien keer groter is en precies hetzelfde klinkt, omdat het precies hetzelfde geluid bevat.

Dat maakt de omzetting niet zinloos. Het maakt de reden ervoor iets anders dan kwaliteit — en de echte redenen zijn goed, wat de volgende twee onderdelen behandelen. Het wordt pas een vergissing als iemand een hele bibliotheek naar WAV omzet in de overtuiging dat hij hem verbetert, en daarna de M4A’s verwijdert.

Sommige hosts weigeren M4A ronduit. Veel hardware samplers, groovebox-machines, veldrecorders en dj-controllers lezen PCM van een kaart en bevatten geen AAC-decoder — het bestand wordt niet zozeer geweigerd als onzichtbaar. Waar een DAW een M4A wél importeert, schrijft een flink aantal daarvan stilletjes een WAV in de projectmap bij import, wat deze omzetting is die gebeurt zonder erom te vragen.

De andere reden is gedrag, niet compatibiliteit. Een gecomprimeerd bestand moet worden gedecodeerd voordat het kan worden afgespeeld, gescrubd of als golfvorm getekend, en een sessie met veertig gecomprimeerde clips doet dat werk voortdurend. Oncomprimeerd geluid kan rechtstreeks van schijf worden gelezen op de byte-offset waar de afspeelkop staat, wat verklaart waarom scrubben instant is.

De tweede goede reden is generatief. Elke keer dat audio terug wordt geëxporteerd naar een lossy formaat, wordt het opnieuw gecomprimeerd, en het verlies stapelt zich op — een clip die vijf bewerk-en-exportcycli als AAC heeft doorgemaakt, klinkt hoorbaar slechter dan een die er één heeft doorgemaakt.

Werken in WAV doorbreekt die keten. Zet eenmalig om, doe het trimmen, het gelijktrekken van niveaus, de fades en de verwerking op oncomprimeerd geluid, en codeer aan het eind eenmalig naar wat het leverformaat ook is. De bron wordt niet beter dan hij was, maar hij stopt met slechter worden bij elke pas, wat over een project van enige lengte het verschil maakt dat je hoort.

Zestien-bit stereo PCM op 44.100 Hz is 1411 kilobit per seconde, ofwel 10,1 megabyte per minuut. Een nummer van vier minuten is ongeveer 40 MB, een repetitieopname van 45 minuten circa 455 MB, en een interview van twee uur ruim 1,2 gigabyte. WAV biedt geen kwaliteitsregeling omdat er niets te verhandelen valt; dat is precies wat het tot een werkformaat maakt.

De grens van 100 MB per bestand hier is de praktische beperking, en die komt overeen met ongeveer tien minuten stereo. Voor langer materiaal is FLAC het verstandige doel: het is verliesvrij in exact dezelfde zin, comprimeert doorgaans tot de helft van de grootte, en elke audio-editor van de laatste vijftien jaar leest het.

WAV-metadata leeft in een RIFF INFO-blok, en dat is veel kleiner dan wat een M4A draagt. Titel, artiest, album, tracknummer, genre, datum en opmerking gaan mee over. Albumartiest, schijfnummer, beschrijving en songtekst hebben geen INFO-equivalent en vallen weg, net als ingesloten albumhoezen — er is helemaal geen afbeeldingsveld in het blok.

Er is een tweede, scherpere grens die het weten waard is: RIFF INFO-waarden zijn ISO 8859-1, dus een titel met Japanse, Cyrillische, Griekse of Devanagari-tekens erin kan niet worden weergegeven en wordt weggelaten in plaats van als onzin geschreven. Voor een sessiebestand doet dat er allemaal niet toe. Voor een muziekbibliotheek wel, en het is het sterkste argument voor FLAC boven WAV als archiveringsdoel.

De registry noemt M4A tot 48 kanalen en WAV tot 18, dus het meeste surroundmateriaal komt intact door — een 5.1-filmsoundtrack als M4A geëxtraheerd, zet om naar een zeskanaals WAV in plaats van te worden teruggevouwen, wat de uitkomst is die iedereen in postproductie wil.

De kanaalvolgorde is wat je bij aankomst moet controleren. WAV-bestanden dragen kanaaltoewijzingen in een extensieblok dat niet elk programma leest, en een zeskanaals bestand geïmporteerd in een host die een andere volgorde aanneemt, zet het middenkanaal ergens onhandigs neer. Speel de eerste paar seconden af via je monitoring voordat je er iets op bouwt.

AAC-encoders voegen primingsamples toe aan het begin van een bestand en opvulling aan het eind, omdat de encoder in blokken werkt en een opname zelden precies op een blokgrens eindigt. De M4A registreert hoeveel samples over te slaan, dus een speler snijdt ze weg en je hoort ze nooit.

Die instructie heeft geen thuis in een WAV, dus de opvulling wordt weggeschreven als audio — meestal enkele tientallen milliseconden bijna-stilte aan elk uiteinde. Het is onhoorbaar tijdens normaal luisteren en het doet ertoe op twee plekken: een sample die direct moet triggeren, en materiaal dat tegen beeld of tegen een andere take moet aansluiten. Beide worden verholpen door tot het eerste transiënt te trimmen in de editor.

Elk ander audiodoel op deze site heeft een encoder nodig, en twee ervan moeten eerst een WebAssembly-pakket downloaden. WAV heeft geen van beide nodig. Je toestel bevat al een AAC-decoder — dezelfde die de M4A afspeelt als je erop dubbelklikt — en een WAV is een RIFF-header rond de samples die daaruit komen, wat rekenwerk is en geen compressie.

Dit is dus de snelste omzetting in de audioset en die met de kleinste voetafdruk, en het bestand verlaat het tabblad nooit. Dat is concreet iets waard als het materiaal de onuitgebrachte stems van een klant is, een ruwe vocale opname of een opname gemaakt onder een afspraak over waar hij bewaard mag worden.