MKV naar OGG omzetten

Systemen voor college- en conferentieopnames schrijven vaker Matroska dan wat dan ook. Opencast produceert het, OBS neemt er standaard naar op omdat een MKV een crash overleeft waar een onderbroken MP4 dat niet doet, en camera-plus-slides-opstellingen gebruiken het omdat ze twee videostreams en meerdere microfoons in één bestand moeten bewaren zonder ruzie met een container.

Dat is uitstekend voor opnemen en onhandig voor publiceren. De systemen waar deze opnames terechtkomen — institutionele archieven, onderwijsplatforms, wiki’s, federatieve videohosts — hebben lijsten van geaccepteerde formaten geschreven rond wat vrij te implementeren is, en Matroska zit daar ongemakkelijk tussenin terwijl Ogg er stevig aan de goede kant van staat.

Ogg is een container, geen codec, en dat onderscheid is de bron van het meeste ongemak bij dit paar. Het draagt Vorbis sinds 2000, FLAC kort daarna, en Opus sinds 2012. Een bestand met de extensie .ogg vertelt je dus vrijwel niets over wat een decoder nodig heeft.

Wat deze omzetting schrijft, is Opus — met ruime marge de juiste standaard: beter geluid per byte dan Vorbis bij elke relevante bitsnelheid, en specifiek ontworpen voor spraak, precies wat een college is. Het is ook het antwoord dat iemand kan verrassen wiens eis tien jaar geleden geschreven is, want «Ogg» betekende het grootste deel van zijn bestaan Vorbis.

De lijst geaccepteerde formaten op een archief is vaak ouder dan de software erachter, in beide richtingen: een pagina die «Ogg Vorbis» zegt, wordt vaak bediend door een speler die Opus prima aankan, en een pagina die «Ogg» zegt, soms door een speler die dat niet doet.

Zet dus één korte opname om, upload hem, en speel hem terug via de eigen speler van de bestemming, niet je eigen. Tien minuten daaraan besteed aan het begin van een semester is het verschil tussen een werkend archief en tachtig bestanden die allemaal opnieuw moeten. Blijkt Opus niet geaccepteerd, dan is Vorbis nodig, en dat komt van een desktoptool — niets hier schrijft het.

MP3, AAC, WAV en FLAC bevatten elk precies één geluidsspoor, dus een MKV met meerdere sporen omzetten naar een van die gooit de rest weg. De Ogg-container kent zo’n limiet niet, en deze omzetting schrijft elk audiospoor dat de browser kan decoderen in het bestand.

Behandel dat als opslag, niet als een functie waar je op kunt vertrouwen. Gemultiplexte Ogg is geldig maar weinig beproefd, dus of een specifieke speler het tweede spoor aanbiedt, is een vraag over die speler. Een collegeopname met een katheder- en een zaalmicrofoon bevat sowieso beide; is wisselen ertussen het doel, dan is M4A het ontworpen doel daarvoor.

Een opname van OBS bevat vaak al Opus, wat de aanname verleidelijk maakt dat de stream ongewijzigd wordt overgenomen. Dat gebeurt niet: elk spoor wordt terug naar samples gedecodeerd en opnieuw gecomprimeerd, dus Opus naar Opus kost een tweede generatie.

Bij spraak opgenomen in een zaal is dat echt onhoorbaar, en voor de hoeveelheid materiaal die een onderwijsarchief produceert weegt het gemak op tegen het verschil. Bij een opgenomen concert kopieert ffmpeg of een desktop-remuxer de bestaande Opus-stream in seconden in een Ogg-container zonder iets te veranderen.

De grootte die telt, is niet die van de MKV. Het beeld wordt weggegooid in plaats van omgezet, en in een collegeopname is het beeld vrijwel het hele bestand — een vaste camera op een spreker gedurende negentig minuten comprimeert slecht en neemt enorm veel ruimte in.

Drie banden worden aangeboden, standaard gebalanceerd. Voor één stem in een ruimte is de kleine band verdedigbaar en halveert het resultaat ongeveer; voor een panel of discussie is gebalanceerd zijn omvang waard. Opus is efficiënt genoeg dat het verschil over een heel semester in tientallen megabytes ligt, niet gigabytes.

Stopt een bestand met een melding dat niets erin omgezet kon worden, dan kon de browser het geluidsspoor niet decoderen, en met het beeld al weggegooid was er niets meer om te schrijven. De betrokken codecs zijn AC-3, E-AC-3, DTS en Dolby TrueHD.

Een collegeopname raakt dit vrijwel nooit, want opnamesoftware schrijft AAC of Opus. Het is het van een schijf afkomstige Matroska-bestand dat faalt — de moeite van weten waard als je archief materiaal van een dvd van een oudere gebeurtenis bevat.

De extensie is een conventie, geen eigenschap. Xiph stelt .oga voor voor audio in een Ogg-container en .opus specifiek voor Opus, en de meeste wereld bleef gewoon .ogg gebruiken voor alles. Noemt het uploadformulier .ogg, gebruik dan .ogg.

De omzetting zelf gebeurt in het browsertabblad, op je eigen processor, zonder account en zonder iets naar een server te sturen. Dat telt voor onderwijsopnames extra: een collegeopname bevat stemmen, vragen en soms namen van studenten, en die naar een converter uploaden om er een audiobestand uit te halen is een gegevensoverdracht waar iemand over had moeten nadenken. Hier valt er niets over na te denken.